بلاگ
بررسی محرکهای عاطفی هر تیپ انیاگرام
انیاگرام یک سیستم شخصیتی محبوب است که افراد را به نه نوع متمایز تقسیم میکند. هر نوع دارای مجموعهای از محرکهای عاطفی است که میتواند بر رفتار، روابط و سلامت کلی تأثیر بگذارد. درک این محرکها میتواند به افراد کمک کند تا احساسات خود را مدیریت کرده و تعاملات بهتری با دیگران داشته باشند. در این مقاله، به بررسی محرکهای عاطفی هر نوع انیاگرام میپردازیم و بینشهایی درباره آنچه احساسات و واکنشهای آنها را هدایت میکند، ارائه میدهیم.
تیپ 1: اصلاحطلب
تیپ 1ها به خاطر حس قوی درست و نادرست خود شناخته میشوند. آنها به دنبال کمال هستند و ممکن است نسبت به خود و دیگران انتقادگر باشند. محرکهای عاطفی آنها معمولاً ناشی از احساس ناتوانی یا مشاهده بیعدالتی است. وقتی با بینظمی یا فقدان صداقت مواجه میشوند، تیپ 1ها ممکن است دچار ناامیدی یا خشم شوند. برای آنها مهم است که خود را ببخشند و درک کنند که کمال دست نیافتنی است.
تیپ 2: کمککننده
تیپ 2ها افرادی دلسوز و سخاوتمند هستند که در کمک به دیگران احساس رضایت میکنند. محرکهای عاطفی آنها معمولاً حول احساس عدم قدردانی یا طرد شدن میچرخد. وقتی تلاشهایشان برای کمک به دیگران نادیده گرفته میشود، تیپ 2ها ممکن است به شدت آسیبپذیر شوند و با کینه واکنش نشان دهند. برای پیدا کردن تعادل، تیپ 2ها باید یاد بگیرند که نیازهای خود را در اولویت قرار دهند و درک کنند که مراقبت از خود خودخواهی نیست.
تیپ 3: موفقیتطلب
تیپ 3ها افرادی بلندپرواز و هدفگرا هستند که همواره در تلاش برای موفقیتاند. محرکهای عاطفی آنها معمولاً ناشی از ترس از شکست یا دیده شدن به عنوان فردی ناتوان است. وقتی با انتقاد یا شکست مواجه میشوند، تیپ 3ها ممکن است دچار اضطراب یا شرم شوند. برای آنها مهم است که به یاد داشته باشند ارزش آنها تنها به دستاوردهایشان وابسته نیست و آسیبپذیری میتواند یک نقطه قوت باشد.
تیپ 4: فردگرا
تیپ 4ها خلاق و بسیار حساس هستند و اغلب احساس میکنند که از دیگران متفاوتاند. محرکهای عاطفی آنها میتواند ناشی از احساس ناتوانی یا ترس از ترک شدن باشد. آنها ممکن است از احساسات غرق شوند و وقتی احساس کنند که جایی برای تعلق ندارند، دچار اندوه شوند. برای مقابله، تیپ 4ها باید بر ایجاد ارتباط با دیگران تمرکز کنند و از منحصر به فرد بودن خود لذت ببرند بدون اینکه اجازه دهند این احساس آنها را منزوی کند.
تیپ 5: پژوهشگر
تیپ 5ها تحلیلی و کنجکاو هستند و ترجیح میدهند به جای درگیر شدن در موقعیتهای عاطفی، مشاهده کنند. محرکهای آنها معمولاً به احساس غرق شدن یا مورد تهاجم قرار گرفتن مربوط میشود. وقتی احساس کنند که فضای شخصی آنها تهدید شده یا مجبور به به اشتراکگذاری افکار و احساسات خود هستند، تیپ 5ها ممکن است عقبنشینی کنند یا دفاعی شوند. برای مدیریت این محرکها، تیپ 5ها میتوانند به تدریج باز شوند و به دیگران اعتماد کنند.
تیپ 6: وفادار
تیپ 6ها مسئول و قابل اعتماد هستند و اغلب محیط خود را برای امنیت زیر سوال میبرند. محرکهای عاطفی آنها معمولاً ناشی از ترس از عدم قطعیت یا احساس عدم حمایت است. وقتی با هرج و مرج یا غیرقابل پیشبینی بودن مواجه میشوند، تیپ 6ها ممکن است دچار اضطراب یا احتیاط بیش از حد شوند. برای مدیریت این احساسات، تیپ 6ها میتوانند بر ساخت اعتماد به نفس خود کار کنند و درک کنند که اشکالی ندارد که ریسک کنند.
تیپ 7: شاداب
تیپ 7ها ماجراجو و خوشبین هستند و به دنبال تجربیات و فرصتهای جدید میباشند. محرکهای عاطفی آنها معمولاً شامل احساس محدودیت یا گرفتار شدن است. وقتی با یکنواختی یا محدودیتها مواجه میشوند، تیپ 7ها ممکن است با بیصبری یا فرار واکنش نشان دهند. برای پیدا کردن ثبات، تیپ 7ها باید تمرین ذهنآگاهی کنند و لحظه حال را در آغوش بگیرند و به خود اجازه دهند که از زندگی لذت ببرند بدون اینکه دائماً در جستجوی هیجان بعدی باشند.
تیپ 8: چالشگر
تیپ 8ها اراده قوی و قاطع هستند و اغلب در موقعیتها رهبری میکنند. محرکهای عاطفی آنها معمولاً ناشی از احساس آسیبپذیری یا ضعف درک شده است. وقتی احساس میکنند که به چالش کشیده شدهاند یا مورد بیاحترامی قرار گرفتهاند، تیپ 8ها ممکن است به صورت تهاجمی یا دفاعی واکنش نشان دهند. برای مدیریت این محرکها، تیپ 8ها باید بر شناسایی آسیبپذیریهای خود کار کنند و به همکاری و مصالحه باز باشند.
تیپ 9: صلحطلب
تیپ 9ها آسانگیر و حامی هستند و اغلب به دنبال هماهنگی در محیطهای خود میباشند. محرکهای عاطفی آنها میتواند حول تعارض یا احساس نادیده گرفته شدن بچرخد. وقتی تنش را درک میکنند یا احساس میکنند که نیازهایشان نادیده گرفته شده است، تیپ 9ها ممکن است عقبنشینی کنند یا از رویارویی اجتناب کنند که منجر به ناامیدی داخلی میشود. برای مقابله، تیپ 9ها باید بر ابراز خود و شناخت خواستههای خود به عنوان خواستههای معتبر کار کنند.
نتیجهگیری
درک محرکهای عاطفی هر نوع انیاگرام گامی ارزشمند به سوی رشد شخصی و روابط سالمتر است. با شناسایی این محرکها، افراد میتوانند استراتژیهایی برای مدیریت مؤثرتر احساسات خود توسعه دهند و ارتباطات بهتری با دیگران برقرار کنند. انیاگرام میتواند به عنوان ابزاری قدرتمند برای خودشناسی عمل کند و به زندگیای پرمعنا و اصیل منجر شود. نوع خود را بپذیرید و سفر رشد را که با آن همراه است، در آغوش بگیرید.
یک سوال فنی؛ آیا تیپ شخصیتی و این محرکها با افزایش سن یا تغییر جایگاه شغلی تغییر میکنند؟
امید عزیز، طبق فلسفه انیاگرام، تیپ پایه شما تغییر نمیکند، اما سطح سلامت و نحوه مدیریت این محرکها بهبود مییابد. شما با تجربه، یاد میگیرید که چگونه واکنشهای خود را آگاهانه انتخاب کنید.
ممنون از تیم ۹پرسونا. مطالب شما همیشه علمی و در عین حال به زبان ساده است. منتظر تحلیل بقیه تیپها هستم.
ممنون از همراهی شما مهسای عزیز. حتماً در مقالات بعدی به بررسی دقیقتر تیپهای ۳ تا ۹ خواهیم پرداخت.
تیپ ۱ هستم و تأیید میکنم که بیعدالتی بدترین محرک برای من است. وقتی میبینم کسی با پارتیبازی بالا میرود، واقعاً نمیتوانم سکوت کنم.
آیا انیاگرام در بیزنس کوچینگ برای استارتاپها هم کاربرد دارد؟ جایی که سرعت بالاست و همه تحت فشار هستند؟
اتفاقاً در استارتاپها اهمیت بیشتری دارد شیرین جان. به دلیل فشار بالا (High Pressure)، افراد سریعتر به سمت محرکهای منفی خود میروند. شناخت این تیپها از فرسودگی شغلی (Burnout) جلوگیری میکند.
من در محیط کار با یک تیپ ۲ همکاری میکنم که مدام مداخله میکند. این مقاله به من کمک کرد بفهمم نیت او خیر است اما روشش ممکن است آزاردهنده باشد. چطور محترمانه به او بازخورد بدهم؟
پیمان عزیز، برای بازخورد به تیپ ۲، ابتدا از تلاشها و زحماتشان قدردانی کنید (تا محرک طرد شدن فعال نشود) و سپس توضیح دهید که برای رشد شخصیتان نیاز دارید فلان کار را خودتان به تنهایی انجام دهید.
به نظر من شناخت تیپ ۱ برای مدیران خیلی سختگیر لازم است تا بفهمند لزوماً بقیه تنبل نیستند، بلکه استانداردهای آنها خیلی بالاست.
چطور میتوانیم متوجه شویم که محرک عاطفی همکارمان چیست بدون اینکه مستقیماً از او تست بگیریم؟
آرش عزیز، بهترین راه مشاهده واکنشها در زمان بروز چالش است. مثلاً اگر کسی در برابر نقدِ کارش به شدت برافروخته میشود، احتمالاً محرکهای تیپ ۱ (کمالگرایی) در او بالاست. مشاهده الگوهای رفتاری در جلسات طولانی هم بسیار کمککننده است.
مقاله خیلی کاربردی بود. مخصوصاً برای من که در بخش HR فعالیت میکنم، شناخت تیپهای شخصیتی کاندیداها در مصاحبه استخدامی حیاتی است.
درک EQ یا هوش هیجانی چقدر با این تیپهای انیاگرام همپوشانی دارد؟ به نظرم شناخت محرکها زیرمجموعه هوش هیجانی است.
مجید عزیز، ارتباط مستقیمی وجود دارد. انیاگرام در واقع نقشهی راهی برای افزایش EQ است. وقتی شما محرکهای خود را میشناسید، در واقع مولفهی ‘خودمدیریتی’ در هوش هیجانی را تقویت میکنید.
من به عنوان یک تیپ ۲، همیشه در محیط کار داوطلب انجام کارهای اضافی میشوم. الان متوجه شدم که این رفتارم برای جلب تایید است نه لزوماً نیاز سازمان. ممنون از روشنگریتان.
خوشحالیم که این خودآگاهی (Self-awareness) برای شما ایجاد شده، نیلوفر عزیز. شناخت این الگوها کمک میکند تا ارزش خود را به تایید دیگران گره نزنید.
ای کاش در مورد تیپ ۳ (موفقیتطلب) هم بیشتر توضیح میدادید. محرک اصلی آنها در محیطهای رقابتی چیست؟
بسیار عالی بود. من برای تیم بازاریابیمان از این تحلیلها استفاده میکنم تا متوجه شوم هر فرد با چه جملاتی انگیزه میگیرد.
دقیقاً سارا خانم! استفاده از انیاگرام در مدیریت منابع انسانی و انگیزش تیم (Team Motivation) یکی از قدرتمندترین ابزارهای رهبری مدرن است.
آیا این محرکها در شرایط استرسزا تغییر میکنند؟ مثلاً اگر یک تیپ ۱ تحت فشار شدید Excel باشد، واکنشش متفاوت است؟
سوال بسیار هوشمندانهای بود احسان عزیز. بله، در انیاگرام مفهومی به نام ‘تنش’ (Stress) داریم که در آن فرد به سمت رفتارهای ناسالم تیپ دیگری حرکت میکند. تیپ ۱ در استرس شدید ممکن است رفتارهای تیپ ۴ را نشان دهد و گوشهگیر شود.
در مورد تیپ ۲، واقعاً احساس عدم قدردانی میتواند انگیزهی کاری ما را به کل نابود کند. من همیشه سعی میکنم به همه کمک کنم اما گاهی احساس میکنم از من سوءاستفاده میشود.
مریم جان، این یک چالش کلاسیک برای تیپ ۲ است. در بیزنس کوچینگ، ما به تیپ ۲ها آموزش میدهیم که ‘نه’ گفتن به معنای بیادبی نیست، بلکه حفظ انرژی برای کمکهای موثرتر است. تعیین مرزهای حرفهای به سلامت روان شما کمک میکند.
به عنوان یک مدیر که تیپ ۱ هستم، همیشه با چالش کمالگرایی در پروژهها روبرو بودم. این مقاله به خوبی توضیح داد که ریشه خشم من در زمان بینظمی تیم از کجا میآید. چطور میتوانم این فشار را روی کارمندانم کاهش دهم؟
علیرضای عزیز، برای تیپ ۱ در محیط کاری، کلید اصلی ‘تفویض اختیار’ همراه با پذیرش خطاهای جزئی است. سعی کنید روی خروجی نهایی تمرکز کنید تا جزئیات مسیر. آگاهی از محرکهایتان اولین قدم برای کوچینگ فردی است.