بلاگ
تصویر از خود و ترسهای اصلی تیپ های انیاگرام
پیشزمینه انیاگرام
انیاگرام یک سیستم شخصیتی 9 نقطهای است که ابزارهای روانشناسی مدرن را با حکمتهای باستانی ترکیب میکند. نماد انیاگرام یک دایره است که شامل نه نقطه همفاصله است که با نه خط متقاطع به هم متصل شدهاند. این نماد ریشه در سنتهای روحانی باستانی خاورمیانه دارد. نه نقطه نمایانگر شیوههای مختلفی است که نه تیپ شخصیتی متفاوت واقعیتهای خود را درک و از آن دفاع میکنند. انیاگرام پیوندی حیاتی بین روحانیت شرقی و روانشناسی غربی است. این نظریه شامل نه تیپ شخصیتی است که پیچیده و پیشرفته است، اما در عین حال ابزاری منطقی و قابل فهم برای خودشناسی به شمار میرود.
حکمت انیاگرام
حکمت انیاگرام این است که نه دیدگاه بسیار متفاوت اما معتبر از واقعیت را شناسایی میکند. قدرت انیاگرام در این است که ابزاری عمیق و جامع برای تبدیل رفتارهای خودتخریبگر به توانمندسازی شخصی است. هدیه انیاگرام این است که از طریق خودشناسی، میتوان روابط معنادار و پایدار ایجاد کرد.
نماد انیاگرام به فیثاغورث برمیگردد. جورج گوردیف آن را در حدود سال 1900 به غرب آورد. در اواخر دهه 1960، اسکار ایچازو «انیاگونها» را به عنوان ابزاری برای خودشناسی به گروهی در آریکا، شیلی معرفی کرد. او اولین کسی بود که جنبههای کلیدی هر یک از نه تیپ انیاگرام را شناسایی کرد. دکتر کلاودیو نارانجو نیز بخشی از آن گروه بود. در اوایل دهه 1970، دکتر نارانجو کار ایچازو را گسترش داد و شروع به آموزش انیاگرام به گروهی در برکلی، کالیفرنیا کرد.
سپس، افرادی مانند ماریا بیسینگ، پاتریک او’لری، رابرت نوگوسک، دان ریزو، راس هادسون و هلن پالمر به درک تیپهای انیاگرام افزودند. در سال 1995، کاترین چرنیک اولین تحقیق تجربی خود را درباره تصویر خود نه تیپ انجام داد. این تحقیق نشان داد که هر تیپ انیاگرام تصویری از خود دارد که شامل ویژگیهای مثبت و مجموعهای از ترسهای اصلی است. این تصویر به همراه ترسهای اصلی، تجربههای درونیتر هر تیپ را نشان میدهد و انگیزههای زیرین رفتارهای نه تیپ را توضیح میدهد.
تصویر از خود تیپ های انیاگرام و ترسهای اصلی
- تیپ 1: من خوبم، درست هستم، کنترل دارم، کوشا هستم و مناسبم. احساس خشم با ترس از اشتباه، بد بودن یا فاسد شدن.
- تیپ 2: من مهربانم، پرورشدهنده هستم، کمککنندهام و جذابم. احساس غرور با ترس از بیارزشی، نیازمندی یا بیاهمیتی.
- تیپ 3: من موفق هستم، کارآمدم، شایستهام و متمرکز هستم. احساس خودپسندی با ترس از شکست، ناتوانی یا ناکارآمدی.
- تیپ 4: من منحصر به فردم، خاص هستم، عمیق هستم و با سلیقهام. احساس حسادت با ترس از ناکافی بودن یا نقص عاطفی.
- تیپ 5: من بصیرت دارم، دانا هستم، مشاهدهگرم و متفاوت هستم. احساس حرص با ترس از نادانی یا عدم وجود.
- تیپ 6: من متعهد هستم، وظیفهشناس هستم، وفادار هستم و گاهی طغیانی. ترس از ترس خود، تنهایی یا هدف قرار گرفتن.
- تیپ 7: من خوشحالم، خوشبین هستم، سرگرمکننده هستم و بازیگوشم. احساس ولع با ترس از ناکامل بودن یا محدودیت.
- تیپ 8: من شکستناپذیرم، قدرتمندم، محافظ هستم و صادق هستم. احساس افراط با ترس از ضعف یا کنترل شدن.
- تیپ 9: من سازگارم، آرام هستم، فروتن هستم و بیادعا. احساس تنبلی با ترس از درگیری یا بیعلاقگی.
آیا تستهای آنلاین انیاگرام معتبر هستند؟ چون نتایج متفاوتی از سایتهای مختلف گرفتم.
نازنین جان، تستها فقط یک نقطه شروع هستند. بهترین راه برای پیدا کردن تیپ، مطالعه عمیق بر روی انگیزهها و ترسهاست، دقیقاً همانطور که در این مقاله توضیح داده شد.
تیپ ۵ و ترس از ناتوانی علمی… چقدر این موضوع در پروژههای R&D دقیق است. واقعاً عالی بود.
دقیقاً کامران عزیز. در بخش تحقیق و توسعه، تیپ ۵ها عالی عمل میکنند اما باید مراقب بود که در چرخه بیپایان جمعآوری اطلاعات و ترس از اجرا گیر نکنند.
چقدر خوب که به جنبههای روحانی و روانشناسی به صورت همزمان پرداخته شده. این جامعیت انیاگرام رو دوست دارم.
در کوچینگ سازمانی، چقدر زمان میبرد تا یک تیم به خودشناسی نسبی از طریق انیاگرام برسد؟
پیمان عزیز، معمولاً با یک ورکشاپ فشرده ۲ روزه پایهها ریخته میشود، اما نهادینه شدن آن در فرهنگ سازمانی حداقل به ۳ تا ۶ ماه استمرار و پیگیری نیاز دارد.
برای منی که تازه با این سیستم آشنا شدم، چه کتاب یا منبعی رو برای شروع مطالعه عمیقتر پیشنهاد میکنید؟
نیلوفر عزیز، برای شروع کتاب ‘حکمت انیاگرام’ از ریس و هادسون منبع بسیار جامعی است. همچنین مقالات دستهبندی شده در سایت ما میتواند گامبهگام شما را راهنمایی کند.
ممنون از توضیحات کاملتون درباره فیثاغورث و ریشههای کهن. این نشان میدهد که بشر همیشه به دنبال فهم الگوی رفتاری خود بوده است.
تصویر از خود برای تیپ ۸ که قدرت است، چطور میتواند در یک محیط اداری سنتی باعث تنش شود؟
الهام جان، تیپ ۸ از کنترل شدن میترسد. در محیطهای سنتی با سلسله مراتب خشک، این تیپ ممکن است دچار چالش شود. راهکار، دادن استقلال عملیاتی به آنهاست.
کاش در مورد نحوه استفاده از انیاگرام در اکسل یا ابزارهای پایش عملکرد هم مطلب بگذارید. ترکیب روانشناسی و دیتا میتواند جالب باشد.
پیشنهاد فوقالعادهای است بابک عزیز. حتماً در مقالات آینده به بحث مدلسازی رفتاری و تحلیل دادههای شخصیتی خواهیم پرداخت.
ممنون از مقاله خوبتون. من به عنوان یک تیپ ۲ همیشه سعی داشتم تصویر ‘مهربان بودن’ رو حفظ کنم، اما حالا میفهمم این از یک ترس درونی نشأت میگرفت.
شیوا جان، این آگاهی اولین قدم برای رهایی است. وقتی متوجه میشوید که نیازی نیست همیشه برای دوستداشته شدن ایثار کنید، به آزادی درونی میرسید.
استفاده از انیاگرام در تیمهای ریموت هم جواب میدهد؟ جایی که دسترسی مستقیم به رفتارهای غیرکلامی نداریم؟
علیرضا عزیز، بله! اتفاقاً در تیمهای ریموت که سوءتفاهمهای نوشتاری زیاد است، شناخت تیپهای شخصیتی به ما کمک میکند پیامها را درستتر تفسیر کنیم.
ترس از شکست در تیپ ۳ چطور در مدلهای کسب و کار امروزی مدیریت میشود؟ چون همه جا صحبت از شکست خوردن و یادگیری است.
سوال چالشبرانگیزی بود سحر جان. برای تیپ ۳، پذیرش شکست سخت است. در بزنس کوچینگ، ما به آنها کمک میکنیم ارزش خود را به دستاوردهایشان گره نزنند تا تابآوریشان بالا برود.
واقعاً عالی بود. به خصوص بخش مربوط به تاثیر انیاگرام در روابط پایدار. ممنون از تیم ۹پرسونا.
ممنون از همراهی شما حسین عزیز. هدف ما همواره ارائه ابزارهایی برای رشد فردی و حرفهای است.
برای من که در حوزه فروش فعالیت میکنم، شناخت ترسهای اصلی مشتریان (مثلاً ترس تیپ ۶ از عدم امنیت) میتواند استراتژی مذاکره را کاملاً تغییر دهد.
دقیقاً مریم جان. ایجاد اطمینان خاطر برای یک مشتری تیپ ۶، کلید نهایی کردن فروش است. انیاگرام یک ابزار فوقالعاده برای ارتباطات موثر است.
آیا تیپ شخصیتی ما در طول زندگی تغییر میکند یا فقط نحوه برخورد ما با ترسهایمان عوض میشود؟
آرش عزیز، طبق اصول انیاگرام، تیپ اصلی ما ثابت میماند، اما با کار بر روی خود، میتوانیم از جنبههای ناسالم به سمت جنبههای سالم و متعالی تیپ خود حرکت کنیم.
بخش مربوط به اسکار ایچازو و ریشههای تاریخی انیاگرام عالی بود. همیشه فکر میکردم این یک ابزار صرفاً مدرن است.
ندا جان، ترکیب حکمت باستانی و روانشناسی مدرن همان چیزی است که به انیاگرام عمق میبخشد و آن را از تستهای سطحی شخصیت متمایز میکند.
من به عنوان یک کوچ، از انیاگرام برای غلبه بر باورهای محدودکننده مراجعینم استفاده میکنم. تصویر از خود در تیپ ۱ معمولاً مانع بزرگی برای خلاقیت آنهاست.
نکته بسیار هوشمندانهای بود رضا عزیز. تیپ ۱ به دلیل کمالگرایی و ترس از خطا، ممکن است از ریسکهای خلاقانه اجتناب کند. کوچینگ در اینجا باید روی پذیرش اشتباه تمرکز کند.
چطور میتوانیم در محیط کار، بدون اینکه مستقیماً از افراد تست بگیریم، تیپ شخصیتی آنها را بر اساس این ترسها حدس بزنیم؟
فاطمه جان، توصیه ما این است که هرگز با عجله برچسب نزنید. اما مشاهده واکنش افراد در شرایط استرسزا (زمانی که ترسهای اصلی فعال میشوند) میتواند سرنخهای بزرگی به شما بدهد.
تاریخچه انیاگرام و ارتباطش با گوردیف برای من جالب بود. به نظرم این سیستم پتانسیل زیادی در مدیریت منابع انسانی و چیدمان تیمهای استارتاپی دارد.
کاملاً درست است مهران عزیز. در استارتاپها، شناخت تیپ شخصیتی اعضا کمک میکند تا وظایف بر اساس انگیزههای درونی تقسیم شوند و اصطکاکهای تیمی به حداقل برسد.
من همیشه بین تیپ ۴ و ۹ تردید داشتم. این بخش که درباره ترسهای اصلی صحبت کردید خیلی به من کمک کرد تا تفاوتهای عمیق این دو رو بهتر درک کنم.
سارای گرامی، خوشحالیم که این مطلب راهگشا بوده. تیپ ۴ از بیهویتی میترسد در حالی که ترس اصلی تیپ ۹ از دست دادن آرامش و جدایی است. تمرکز بر ‘ترس’ همیشه دقیقتر از تمرکز بر ‘رفتار’ است.
مقاله بسیار مفیدی بود. در حوزه کوچینگ کسب و کار، درک تصویر از خود (Self-image) برای بهبود عملکرد مدیران حیاتی است. چقدر این مدل با متدهای جدید EQ هماهنگی دارد؟
امیرحسین عزیز، انیاگرام در واقع زیربنای بسیار قدرتمندی برای هوش هیجانی (EQ) فراهم میکند. با شناسایی ترسهای اصلی، خودآگاهی که اولین رکن EQ است، به شدت تقویت میشود.