بلاگ
ایجاد فضایی امن برای گفتگو و ابراز احساسات کارکنان بر اساس تیپهای انیاگرام
مقدمه
ایجاد فضایی امن برای گفتگو و ابراز احساسات در محیطهای کاری به عنوان یک عامل کلیدی در افزایش رضایت شغلی و بهرهوری کارکنان شناخته میشود. در دنیای پیچیده و متغیر امروز، سازمانها به دنبال راهکارهایی هستند که به کارکنان این امکان را بدهد تا احساسات و نظرات خود را به راحتی بیان کنند. مدل شخصیتشناسی انیاگرام، به عنوان یک ابزار مؤثر در درک و مدیریت تفاوتهای شخصیتی، میتواند به مدیران کمک کند تا فضایی امن و حمایتی برای گفتگو و ابراز احساسات ایجاد کنند. در این مقاله، به بررسی چگونگی ایجاد چنین فضایی بر اساس تیپهای انیاگرام خواهیم پرداخت و به جدیدترین مقالات علمی و تحقیقاتی در این زمینه اشاره خواهیم کرد.
1. آشنایی با تیپهای انیاگرام
مدل انیاگرام شامل نه تیپ شخصیتی است که هر کدام ویژگیها، انگیزهها و رفتارهای خاص خود را دارند:
- تیپ 1 (کمالگرا): به دنبال کمال و نظم است و ممکن است در ابراز احساسات خود محتاط باشد.
- تیپ 2 (مددکار): به دیگران کمک میکند و ممکن است احساسات خود را نادیده بگیرد.
- تیپ 3 (رقابتجو): به موفقیت و برتری اهمیت میدهد و ممکن است در بیان احساسات آسیبپذیر باشد.
- تیپ 4 (احساسی): به دنبال عمق عواطف است و ممکن است در ابراز احساسات خود صادق باشد.
- تیپ 5 (تحلیلگر): به اطلاعات و تحلیل عمیق اهمیت میدهد و ممکن است در بیان احساسات خود محتاط باشد.
- تیپ 6 (وفادار): به امنیت و ثبات اهمیت میدهد و ممکن است در ابراز احساسات خود دچار تردید شود.
- تیپ 7 (مخاطرهجو): به دنبال تجربههای جدید است و ممکن است در ابراز احساسات خود سطحی عمل کند.
- تیپ 8 (مدیر): به قدرت و کنترل اهمیت میدهد و ممکن است در بیان احساسات خود دچار مشکل شود.
- تیپ 9 (صلحجو): به دنبال آرامش و هماهنگی است و ممکن است در ابراز احساسات خود اجتناب کند.
2. اهمیت ایجاد فضایی امن برای گفتگو
ایجاد فضایی امن برای گفتگو به کارکنان این امکان را میدهد که بدون ترس از قضاوت یا انتقاد، احساسات و نظرات خود را بیان کنند. این فضا میتواند به کاهش استرس، افزایش خلاقیت و بهبود روابط درونسازمانی کمک کند. بر اساس تحقیقات اخیر، فضایی که در آن کارکنان احساس امنیت کنند، میتواند به بهبود عملکرد و افزایش رضایت شغلی منجر شود (Edmondson, 2019).
3. چگونگی ایجاد فضایی امن بر اساس تیپهای انیاگرام
3.1. تیپ 1 (کمالگرا)
راهبردها:
- تقدیر از تلاشها: به تیپ 1 نشان دهید که تلاشهایش مورد تقدیر قرار میگیرد.
- فراهم کردن فرصت برای بازخورد: به او اجازه دهید تا نظراتش را در مورد بهبود فرآیندها بیان کند.
3.2. تیپ 2 (مددکار)
راهبردها:
- تشویق به ابراز احساسات: به تیپ 2 یادآوری کنید که ابراز احساساتش مهم است و باید به خود نیز توجه کند.
- ایجاد فضایی برای قدردانی: فضایی ایجاد کنید که در آن کارکنان بتوانند از یکدیگر قدردانی کنند.
3.3. تیپ 3 (رقابتجو)
راهبردها:
- تشویق به آسیبپذیری: به تیپ 3 یادآوری کنید که بیان احساسات و ضعفها نیز نشانهای از قدرت است.
- فراهم کردن فرصت برای همکاری: فضایی ایجاد کنید که در آن همکاری و کار تیمی تشویق شود.
3.4. تیپ 4 (احساسی)
راهبردها:
- پذیرش احساسات: به تیپ 4 اجازه دهید تا احساساتش را بدون قضاوت بیان کند.
- فراهم کردن فضایی برای خلاقیت: فضایی ایجاد کنید که در آن خلاقیت و ابراز احساسات تشویق شود.
3.5. تیپ 5 (تحلیلگر)
راهبردها:
- تشویق به اشتراکگذاری اطلاعات: به تیپ 5 یادآوری کنید که اشتراکگذاری احساسات و اطلاعات میتواند به بهبود ارتباطات کمک کند.
- فراهم کردن فرصت برای تحلیل: فضایی ایجاد کنید که در آن بتوانند احساسات و تجربیات خود را تحلیل کنند.
3.6. تیپ 6 (وفادار)
راهبردها:
- ایجاد حس امنیت: به تیپ 6 اطمینان دهید که در محیط کار امنیت دارد و میتواند احساساتش را بیان کند.
- تشویق به مشارکت: فضایی ایجاد کنید که در آن مشارکت و همکاری تشویق شود.
3.7. تیپ 7 (مخاطرهجو)
راهبردها:
- فراهم کردن فرصت برای تجربههای جدید: به تیپ 7 اجازه دهید تا احساساتش را در قالب تجربههای جدید بیان کند.
- ایجاد فضایی برای تفریح: فضایی ایجاد کنید که در آن بتوانند احساسات را به صورت غیررسمی بیان کنند.
3.8. تیپ 8 (مدیر)
راهبردها:
- تشویق به بیان احساسات: به تیپ 8 یادآوری کنید که بیان احساسات میتواند به بهبود روابط کمک کند.
- فراهم کردن فرصت برای رهبری: فضایی ایجاد کنید که در آن بتوانند احساسات و نظرات خود را به عنوان یک رهبر بیان کنند.
3.9. تیپ 9 (صلحجو)
راهبردها:
- تشویق به ابراز نظرات: به تیپ 9 یادآوری کنید که نظراتش مهم است و باید بیان شود.
- ایجاد فضایی برای توافق: فضایی ایجاد کنید که در آن بتوانند به توافق برسند و احساسات خود را بیان کنند.
4. نتیجهگیری
ایجاد فضایی امن برای گفتگو و ابراز احساسات کارکنان بر اساس تیپهای انیاگرام به مدیران کمک میکند تا با درک عمیقتری از ویژگیها و نیازهای هر تیپ شخصیتی، فضایی حمایتی و مثبت در سازمان ایجاد کنند. این فضا میتواند به بهبود روابط درونسازمانی، افزایش خلاقیت و کاهش استرس کمک کند. بر اساس تحقیقات اخیر، فضایی که در آن کارکنان احساس امنیت کنند، میتواند به بهبود عملکرد و افزایش رضایت شغلی منجر شود (Edmondson, 2019).
منابع
Edmondson, A. C. (2019). The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation, and Growth. Wiley.
Riso, D. & Hudson, R. (1996). Personality Types: Using the Enneagram for Self-Discovery. Houghton Mifflin Harcourt.
Palmer, H. (1991). The Enneagram: Understanding Yourself and the Others in Your Life. HarperCollins.
Chestnut, B. (2013). The Complete Enneagram: 27 Paths to Greater Self-Knowledge. Weiser Books.
Grant, A. M. (2013). Give and Take: A Revolutionary Approach to Success. Penguin Books.
بسیار عالی. منتظر مطالب بعدی در مورد تاثیر انیاگرام بر روی کارتیمی و همافزایی هستم.
سپاس از همراهی شما نیما جان. مقالات مربوط به Team Building بر اساس انیاگرام در تقویم محتوایی ما قرار دارد و به زودی منتشر میشود.
تستهای آنلاین چقدر برای تشخیص تیپ کارکنان معتبر هستند؟
الهام عزیز، تستها نقطه شروع خوبی هستند، اما برای تحلیل دقیق سازمانی، مصاحبههای کوچینگ یا استفاده از ابزارهای ارزیابی معتبرتر مثل iEQ9 توصیه میشود.
در مورد تیپ ۳ که فرمودید، آیا بازخورد دادن (Feedback) به آنها باید حتماً در خلوت باشد یا جلوی جمع هم میشود؟
احسان عزیز، برای تیپ ۳ تصویر اجتماعی بسیار مهم است. بازخورد اصلاحی حتماً باید در خلوت باشد تا احساس شکست نکنند، اما تشویقها را میتوانید در جمع انجام دهید.
ممنون از تیم 9persona برای این محتوای تخصصی. استفاده از تایپولوژی در بیزینس کوچینگ ایران هنوز خیلی جای کار دارد.
من متوجه شدم که انیاگرام در مدیریت تعارض (Conflict Management) معجزه میکند. شناخت انگیزههای پنهان هر تیپ، ریشه دعواها را خشک میکند.
تیپ ۴ هستم و حس میکنم گاهی در محیطهای رسمی به خاطر عمق احساساتم درک نمیشم. چطور میتونم حرفهای بیانش کنم؟
رویا عزیز، برای تیپ ۴ پیشنهاد میشود که احساسات را به «ارزشهای کاری» گره بزنند. مثلاً به جای «حس خوبی ندارم»، بگویید «فکر میکنم این طرح با استانداردهای زیباییشناسی و اصالت برند ما فاصله دارد».
خیلی خوب بود، کاش برای هر تیپ یک مثال عملی از دیالوگهای روزمره مدیریتی هم میزدید.
پیشنهاد عالی بود کامران عزیز. در پستهای اینستاگرام ۹پرسونا حتماً سناریوهای کاربردی و دیالوگهای شبیهسازی شده را قرار خواهیم داد.
به نظر من قبل از پیادهسازی انیاگرام، باید روی فرهنگ سازمانی کار کرد تا افراد نترسند که شخصیتشان قضاوت شود.
ایجاد فضای امن هزینه زمانی زیادی برای مدیران دارد. آیا در بلندمدت ROI مثبتی برای شرکت دارد؟
فرهاد جان، قطعاً. تحقیقات گوگل در پروژه ارسطو نشان داد که Psychological Safety مهمترین عامل موفقیت تیمهای با عملکرد بالاست و هزینههای ناشی از خطا و ترک خدمت را به شدت کاهش میدهد.
من تیپ ۲ هستم و همیشه نیازهای بقیه رو به خودم ترجیح میدم. توی محیط کار این باعث میشه فرسودگی شغلی بگیرم. چطور فضا رو برای خودم امن کنم؟
نازنین عزیز، تیپ ۲ باید یاد بگیرد که «خودمراقبتی» خودخواهانه نیست. ایجاد مرزهای سالم (Boundaries) اولین قدم برای ایجاد آن فضای امن شخصی است تا بتوانید بدون استرس احساساتتان را بگویید.
چقدر عالی که به منابع علمی اشاره کردید. آیا کتاب یا رفرنس خاصی برای مطالعه عمیقتر در این زمینه پیشنهاد میدهید؟
آرش عزیز، کتاب «رهبری با انیاگرام» اثر جنجر لاپید-بوگدا یکی از منابع عالی در حوزه بیزینس کوچینگ است که مطالعه آن را به شدت توصیه میکنیم.
فکر میکنم استفاده از انیاگرام در کوچینگ سازمانی یکی از بهترین روشها برای کاهش نرخ ریزش کارکنان (Employee Turnover) است.
آیا تیپهای ۵ تا ۹ را هم در مقالات بعدی بررسی میکنید؟ برای من شناخت تیپ ۹ در تیمم خیلی حیاتی است.
حتماً مریم عزیز. در بخش دوم این مقاله به بررسی تیپهای ۵ تا ۹ و استراتژیهای خاص هر کدام خواهیم پرداخت. تیپ ۹ به دلیل صلحطلبی، چالشهای خاص خود را در گفتگو دارد که به زودی منتشر میکنیم.
به عنوان یک مدیر که تیپ ۳ هستم، همیشه فکر میکردم ابراز احساسات یعنی ضعف. این دیدگاه انیاگرام واقعاً دید من را نسبت به مدیریت تغییر داد.
علیرضا جان، خوشحالیم که این مطلب برایت مفید بود. برای تیپ ۳، درک اینکه «آسیبپذیری» (Vulnerability) میتواند به «رهبری مقتدرانه» کمک کند، یک جهش بزرگ در هوش هیجانی یا EQ محسوب میشود.
مقاله بسیار آموزندهای بود. به خصوص در مورد تیپ ۱ که فرمودید محتاط هستند، چطور میشود بدون اینکه احساس کنند نظم محیط کار به هم میخورد، آنها را به برونریزی تشویق کرد؟
سلام سارا عزیز. برای تیپ ۱، کلید واژه «امنیت در چارچوب» است. اگر به آنها اطمینان دهید که بیان احساسات بخشی از بهبود فرآیند (Process Improvement) است و ساختار شکنی محسوب نمیشود، راحتتر اعتماد میکنند.