بلاگ
سبک رهبری و مدیریت براساس تیپهای شخصیتی
شخصیت شناسی انیاگرام ابزاری تحولآفرین است. در حالی که بسیاری از مدل های شخصیت شناسی به افراد کمک میکنند تا نقاط قوت خود را بشناسند، انیاگرام یک قدم جلوتر میرود. این سیستم نقشهای از روان انسان است که درک عمیقی از رفتار انسانی ارائه میدهد.
انیاگرام شامل نه تیپ شخصیتی است که تعاملات میان هر تیپ را نشان میدهد. هرچند همه ما 9 تیپ را در خود داریم، اما یکی از آنها غالبتر است و با خود ویژگیها و چالشهای خاصی به همراه دارد.
با درک تیپ خود، میتوانید از الگوهای عادتگونه رها شوید و به استعدادهای ذاتی خود دست یابید. هرچه بیشتر از تیپ خود آگاه شوید، میتوانید به سطوح بالاتر رشد برسید و با بهترین خود، رهبری کنید. شما واکنشها، ترجیحات و نحوه حضور خود در تیم را درک میکنید.
با این سطح از خودآگاهی، میتوانیم از الگوهایی که ما را عقب نگه میدارند رها شویم و درک بهتری از افرادی که با آنها تعامل داریم، پیدا کنیم.
تیپ 1: اصلاحگر
مدیران و رهبران تیپ 1 کارها را به خوبی انجام میدهند و جایی برای خطا نمیگذارند. اعتماد به اینکه دیگران میتوانند کارها را به استانداردهای آنها برسانند، دشوار است و این باعث مشکل در واگذاری وظایف میشود. با آگاهی از این الگو، به دیگران مشاوره دهید. به تواناییهای آنها اعتماد کنید و ارزش نظراتشان را بدانید تا بار انجام همه کارها را از دوش خود بردارید.
تیپ 2: کمککننده
مدیران و رهبران تیپ 2 ممکن است در تلاش برای دیده شدن به عنوان فردی کمککننده گرفتار شوند. رفتارهای “مردمپسند” مانند چاپلوسی و سخاوت بیش از حد میتواند مانع از اتخاذ موضع قاطع در زمان نیاز شود. برای اینکه یک رهبر مؤثر و واقعاً بیغرض باشید، نیاز به مراقبت از دیگران را رها کنید و نیازهای خود را نیز در اولویت قرار دهید.
تیپ 3: موفقیتطلب
وقتی مدیران و رهبران تیپ 3 از تیپ شخصیتی خود آگاه نیستند، در واکنش به یک باور ناخودآگاه مبنی بر بیارزشی، زندگی و رهبری میکنند. بنابراین، همیشه در تلاش برای اثبات خود هستند. آنها به دنبال تأیید از طریق موفقیتهای بیش از حد هستند و اغلب در زمینههایی برجسته میشوند، اما این موفقیتها معمولاً به قیمت روابط شخصی و احساساتشان تمام میشود.
با خودتان ارتباط برقرار کنید و بپذیرید که ارزش شما از آنچه هستید ناشی میشود، نه از آنچه انجام میدهید. میتوانید یک رهبر واقعی و الهامبخش باشید بدون اینکه نیاز حتمی به درخشش داشته باشید. بر روی مهارت انگیزه دادن به دیگران متمرکز شوید تا به تیم و سازمان خود سود برسانید.
تیپ 4: فردگرا
مدیران و رهبران تیپ 4 معمولاً در تلاش برای جا افتادن در خانواده، سازمان یا جامعه با مشکل مواجه هستند و احساس میکنند که نقصی دارند. برای جبران این احساس، خود را به عنوان “خاص” یا “منحصر به فرد” معرفی میکنند.
برای اینکه یک مدیر و یا رهبر مؤثر باشید، باید داستان خود را رها کنید و به حس تعلق به تیم و سازمان خود بپیوندید. با این کار، خلاقیت خود را به نمایش بگذارید و به یک رهبر شهودی و بااستعداد تبدیل شوید.
تیپ 5: پژوهشگر
مدیران و رهبران تیپ 5 ممکن است از تیم جدا به نظر برسند، اما در واقع همه جزئیات را زیر نظر دارند. آنها از ناکافی بودن یا ناتوانی در عملکرد ترس دارند. آنها بسیار باهوش هستند و در یک حوزه متخصص میشوند و با استفاده از این تخصص به گروه متصل میشوند که منجر به اعتماد به نفسشان میشود. از وضوح خود به عنوان یک قدرت استفاده کنید و بگذارید به دیگران کمک کند.
تیپ 6: وفادار
وفاداران، چسبی هستند که تیم را کنار هم نگه میدارند. آنها در حل مشکلات عالی هستند و برای بدترین سناریو، برنامه دارند. این ناشی از عدم اعتماد به حمایت متقابل است. در بهترین حالت، وفاداران شک و تردید خود را رها کرده و با اعتماد رهبری و مدیریت میکنند. این به آنها اجازه میدهد تا در توجه به جزئیاتی که باید برای موفقیت تیم مورد توجه قرار گیرد، بسیار عالی باشند. آنها مدیران و رهبران طبیعی هستند، اما نمیخواهند تمام اعتبار را به خود اختصاص دهند.
تیپ 7: شوقگرا
مدیران و رهبران تیپ 7 آیندهنگر هستند و دایما ایدههای جدیدی تولید میکنند. آنها اشتیاقی سیریناپذیر برای تجربیات جدید دارند . بنابراین، به دنبال فعالیتها و تجربیات متعدد هستند. چالش آنها این است که ایدههای درخشان خود را به واقعیت تبدیل کنند، زیرا به راحتی از پروژههای جدید منحرف میشوند. به این موضوع آگاه شوید و تلاشهای خود را اولویتبندی و متمرکز کنید. شما به استعداد واقعی خود در ارائه یک دیدگاه درخشان برای تیم و سازمان خود دست خواهید یافت.
تیپ 8: چالشگر
مدیران و رهبران تیپ 8 ممکن است در مواقعی که احساس میکنند ممکن است تحت کنترل قرار بگیرند، به زورگویی روی آورند. آنها ممکن است خودخواه، انتقامجو شوند. اما وقتی میتوانند آرامش پیدا کنند و بدانند که کنترل نمیشوند، میتوانند از طریق قلب و آسیبپذیری خود، با دیگران ارتباط برقرار کنند. در بهترین حالت، تیپ 8ها مدیران و رهبران قوی با قلبهای بزرگ هستند.
تیپ 9: صلحطلب
مدیران و رهبران تیپ 9 معمولاً آسانگیر و مهربان هستند و نیاز ناخودآگاهی به صلح و هماهنگی دارند که میتواند باعث شود مشکلاتی که بر سازمان تأثیر میگذارد را نادیده بگیرند. آنها تمایل دارند که عقبنشینی کنند و یا رها کنند. وقتی از این تمایلات درون خود آگاه نیستند، تیمهایشان از عدم توانایی آنها در مداخله و اتخاذ موضع جدی، ناامید میشوند.
تیپ 9ها به عنوان رهبر درخشان میشوند وقتی که میتوانند طبیعت آرام خود را حفظ کرده و در عین حال با واقعیتهایی که تیم با آن مواجه است، درگیر شوند. در بهترین حالت، آنها با سبکی صلحآمیز و متعادل رهبری میکنند.
آزمون شخصیت انیاگرام، وقتی به درستی استفاده شود، ابزاری قدرتمند برای خودآگاهی است. با همدلی برای خود و دیگران، میتوانیم از آن برای زندگیای واقعی و آرام در خانه و محل کار استفاده کنیم.
تیپ ۱ در مواجهه با انتقاد چطور عمل میکنه؟ چون خودشون خیلی منتقد هستند، شنیدن انتقاد براشون سخته؟
سوال ظریفی بود میترا جان. از آنجایی که تیپ ۱ یک منتقد درونی بسیار سختگیر دارد، انتقاد خارجی میتواند برایش بسیار دردناک باشد. بهترین راه، ارائه بازخورد به صورت کاملاً منطقی و غیرشخصی است.
ممنون از تیم 9persona برای این محتوای تخصصی. منتظر پستهای بعدی درباره تیپهای دیگر هستیم.
بسیار آموزنده بود. برای من سواله که چطور میشه از سطح ‘سالم’ یک تیپ به سطح بالاتر رفت؟
سمیه عزیز، رشد در انیاگرام از طریق ‘مشاهده خود’ بدون قضاوت اتفاق میافتد. وقتی مچ خود را هنگام انجام عادات قدیمی میگیرید، فضای جدیدی برای انتخاب رفتار متفاوت ایجاد میشود.
به عنوان یک مدیر پروژه، استفاده از این ابزار در متدولوژیهای چابک (Agile) میتونه خیلی جالب باشه، مخصوصاً در جلسات رترسپکتیو.
نکته بسیار هوشمندانهای بود کاوه جان. در محیطهای Agile که ارتباطات حرف اول را میزند، انیاگرام میتواند اصطکاکهای تیمی را به حداقل برساند.
آیا انیاگرام با مدل MBTI تداخلی داره؟ من قبلاً MBTI دادم و تیپم مشخص شده.
نسترن عزیز، این دو مدل مکمل هم هستند. MBTI بیشتر به نحوه پردازش اطلاعات میپردازد، در حالی که انیاگرام به ریشههای عمیق رفتاری و انگیزشی نگاه میکند. داشتن هر دو دیدگاه عالی است.
من تیپ ۱ هستم و اعتراف میکنم که واگذاری وظایف برام مثل کابوسه. همیشه فکر میکنم خودم سریعتر و تمیزتر انجامش میدم.
شاهین جان، این چالش کلاسیک تیپ ۱ است. اما به یاد داشته باشید که به عنوان رهبر، وظیفه شما رشد دادن دیگران است، نه فقط انجام عالی کارها. باید فضای یادگیری (و حتی اشتباه) را به تیمتان بدهید.
ای کاش در دانشگاهها هم به جای فقط تئوریهای خشک مدیریت، این مباحث خودشناسی رو آموزش میدادند.
مدیریت کردن یک رئیس تیپ ۱ واقعاً سخته! همیشه حس میکنی کارهات به اندازه کافی خوب نیست. راهکاری برای تعامل بهتر با این سبک مدیران دارید؟
بابک عزیز، بهترین راه برای جلب اعتماد مدیر تیپ ۱، دقت در جزئیات و خوشقولی است. وقتی او ببیند شما به اندازه خودش روی کیفیت حساس هستید، به مرور کنترلش را کمتر میکند.
برای منی که تازه با Enneagram آشنا شدم، تشخیص تیپ غالب خودم سخته. پیشنهادی برای شروع دارید؟
پریسا جان، پیشنهاد میکنیم علاوه بر تستهای معتبر، روی انگیزههای درونی خود (و نه فقط رفتارها) تمرکز کنید. مطالعه دقیق ویژگیهای ۹ تیپ و مشاهده آگاهانه واکنشهای روزمرهتان بهترین راه است.
چقدر احتمال داره که یک نفر در شرایط استرسزا تیپ شخصیتیش تغییر کنه؟ من گاهی حس میکنم رفتارهام شبیه تیپ ۱ میشه ولی در حالت عادی نه.
محمدرضای عزیز، در انیاگرام تیپ اصلی تغییر نمیکند، اما ما در شرایط استرس یا امنیت، به سمت تیپهای دیگر ‘حرکت’ میکنیم (سمت فلشها). احتمالاً شما در زمان فشار کاری، رفتارهای اصلاحگرایانه پیدا میکنید.
مقاله عالی بود. من فکر میکنم علاوه بر IQ و EQ، داشتن درک از انیاگرام بخشی از هوش شخصیتی مدیران موفق امروزی هست.
واقعاً درک تعاملات بین تیپها در محیط کاری میتونه از خیلی از تعارضها (Conflicts) جلوگیری کنه. منتظر تحلیل سایر تیپها هستم.
دقیقاً حمید جان. درک اینکه همکار ما از چه عینکی به جهان نگاه میکند، همدلی و بهرهوری تیمی را به شدت بالا میبرد. حتماً تحلیل تیپهای دیگر را هم منتشر خواهیم کرد.
من به عنوان یک کوچ متوجه شدم که مراجعین تیپ ۱ خیلی سخت به متدهای جدید اعتماد میکنند. چطور میشه مقاومت اونها در برابر تغییر رو کمتر کرد؟
الناز عزیز، برای تیپ ۱ ‘منطق’ و ‘صحیح بودن’ اولویت دارد. اگر بتوانید نشان دهید که تغییر پیشنهادی باعث بهبود استانداردها و کاهش خطاها در بلندمدت میشود، همراهی آنها را جلب خواهید کرد.
آیا انیاگرام میتونه در فرآیند استخدام (Recruitment) هم به ما کمک کنه؟ مثلاً برای پوزیشنهای حساس فقط دنبال تیپهای خاصی باشیم؟
سوال بسیار مهمی است امیرحسین جان. انیاگرام ابزاری برای فیلتر کردن افراد نیست، بلکه به ما کمک میکند بفهمیم هر فرد با چه انگیزهای کار میکند. هر تیپی در صورت سلامت روانی میتواند در هر پوزیشنی عالی عمل کند، اما دانستن تیپ به ما در مدیریت بهتر آنها کمک میکند.
خیلی مقاله مفیدی بود. من همیشه فکر میکردم کمالگرایی نقطه قوت منه، ولی الان با خوندن ویژگیهای تیپ ۱ میبینم چقدر در تفویض اختیار (Delegation) برام مشکل درست کرده و باعث فرسودگی خودم و تیمم شده.
ممنون از اشتراکگذاری تجربهتون مریم عزیز. بله، مدیران تیپ ۱ اغلب با چالش ‘رها کردن’ دست و پنجه نرم میکنند. آگاهی از این الگو اولین قدم برای جایگزینی کنترل با نظارت هوشمندانه است.