بلاگ
چکیده کتاب ” Personality Types: Using the Enneagram for Self-Discovery by Don Richard Riso”
بررسی تیپهای شخصیتی: خلاصهای از کتاب “تیپهای شخصیتی: استفاده از انیاگرام برای خودشناسی” نوشته دان ریچارد ریزو
درک خود و دیگران بخش اساسی بهبود روابط و رشد شخصی ماست. در کتاب بینشزای “تیپهای شخصیتی: استفاده از انیاگرام برای خودشناسی”، دان ریچارد ریزو انیاگرام را به عنوان ابزاری قوی و تحولآفرین برای ارزیابی شخصیت معرفی میکند. این مقاله به بررسی مفاهیم کلیدی کتاب به زبانی ساده میپردازد تا به شما کمک کند انیاگرام را درک کنید و ببینید چگونه میتواند در خودشناسی به شما کمک کند.
انیاگرام چیست؟
انیاگرام یک سیستم تیپبندی شخصیتی است که افراد را به نه تیپ شخصیتی مختلف تقسیم میکند. هر تیپ ویژگیها، انگیزهها، ترسها و رفتارهای خاص خود را دارد. زیبایی انیاگرام در این است که نه تنها نشان میدهد چه کار میکنیم، بلکه چرا این کار را انجام میدهیم. درک انگیزههای زیرین ما به ما این امکان را میدهد که انتخابهای آگاهانهتری داشته باشیم و زندگیمان را بهبود بخشیم.
نه تیپ شخصیتی
ریزوی به تفصیل هر یک از نه تیپ را توضیح میدهد. در اینجا یک مرور کلی آمده است:
۱. تیپ ۱: اصلاحگر
اصلاحگران ایدهآلگرا و دارای استانداردهای بالایی هستند. آنها به دنبال کمال هستند و به انجام کار درست اعتقاد دارند. ترس آنها از فاسد یا بد بودن است.
۲. تیپ ۲: یاریدهنده
یاریدهندگان دلسوز و مهربان هستند. آنها بر رفع نیازهای دیگران تمرکز دارند و اغلب از طریق روابط خود احساس اعتبار میکنند. ترس آنها شامل عدم عشق یا قدردانی است.
۳. تیپ ۳: موفقیتطلب
موفقیتطلبان پرانگیزه و موفقیتگرا هستند. آنها از طریق دستاوردها به دنبال اعتبار هستند و معمولاً بسیار سازگارند. ترس آنها از بیارزشی یا شکست است.
۴. تیپ ۴: فردگرا
فردگرایان حساس و دروننگر هستند. آنها به اصالت ارزش میدهند و معمولاً احساس متفاوت بودن از دیگران دارند. ترس آنها از نداشتن هویت یا اهمیت شخصی است.
۵. تیپ ۵: پژوهشگر
پژوهشگران تحلیلی و کنجکاو هستند. آنها به دنبال دانش و درک هستند و معمولاً از تنهایی لذت میبرند. ترس آنها از غرق شدن یا ناتوانی است.
۶. تیپ ۶: وفادار
وفاداران متعهد و متمرکز بر امنیت هستند. آنها به اعتماد و وفاداری ارزش میدهند و اغلب به دنبال راهنمایی و حمایت هستند. ترس آنها از نبود حمایت یا راهنمایی است.
۷. تیپ ۷: شوقگرا
شوقگراها عاشق تفریح و خودجوش هستند. آنها به دنبال تجربیات جدید هستند و معمولاً با تعهد مشکل دارند. ترس آنها از گرفتار شدن در درد یا محرومیت است.
۸. تیپ ۸: چالشگر
چالشگران قوی و قاطع هستند. آنها به کنترل ارزش میدهند و معمولاً برای عدالت مبارزه میکنند. ترس آنها از کنترل شدن یا آسیب دیدن است.
۹. تیپ ۹: صلحطلب
صلحطلبان آسانگیر و حمایتی هستند. آنها به هماهنگی ارزش میدهند و اغلب برای جلوگیری از تعارض با جریان پیش میروند. ترس آنها از دست دادن و جدایی است.
درک تیپ خود
ریزوی بر اهمیت شناسایی تیپ اصلی انیاگرام خود تأکید میکند. این خودآگاهی میتواند به عنوان نقشهای برای توسعه شخصی عمل کند. با درک تیپ شخصیتی خود، میتوانید نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کنید و به رشد آگاهانه در زمینههایی که ممکن است با آنها مشکل داشته باشید، بپردازید.
بالها و ادغام
انیاگرام تنها به شناسایی تیپ اصلی شما محدود نمیشود. ریزوی همچنین مفهوم بالها را توضیح میدهد که تیپهای مجاور به تیپ اصلی شما هستند. تأثیر این بالها میتواند بینشهای اضافی درباره شخصیت شما ارائه دهد.
علاوه بر این، ریزوی به ایدههای ادغام و تجزیه اشاره میکند. هر تیپ یک جهت دارد که در آن رشد میکند (ادغام) و یک جهت دیگر که در آن ویژگیهای کمتر سالم خود را نشان میدهد (تجزیه). با آگاهی از این دینامیکها، افراد میتوانند گامهای پیشگیرانهای به سمت رشد و رفاه بردارند.
کاربردهای عملی
کتاب ریزوی فراتر از نظریه میرود و کاربردهای عملی انیاگرام را ارائه میدهد. خوانندگان میتوانند از بینشهای بهدستآمده از شناسایی تیپ خود در جنبههای مختلف زندگی، مانند کار، روابط و حل تعارض استفاده کنند. انیاگرام میتواند به بهبود ارتباطات، ایجاد همدلی و ترویج درک میان تیپهای شخصیتی مختلف کمک کند.
نتیجهگیری
کتاب “تیپهای شخصیتی: استفاده از انیاگرام برای خودشناسی” اثر دان ریچارد ریزو، راهنمایی غنی برای هر کسی است که به دنبال درک خود و بهبود روابطش با دیگران است. انیاگرام بینشهای ارزشمندی درباره انگیزهها و رفتارهای ما ارائه میدهد و به ما قدرت میدهد تا تغییرات معناداری در زندگیمان ایجاد کنیم. با بررسی نه تیپ، بالهای آنها و مفاهیم ادغام و تجزیه، میتوانیم سفری به سوی خودشناسی و رشد شخصی آغاز کنیم که به زندگیای واقعی و پربار منجر میشود. چه شما در آغاز سفر خود باشید و چه به دنبال درک عمیقتری باشید، این کتاب منبعی بینظیر برای پیمایش در دنیای پیچیده شخصیت انسانی است.
ممنون از زحماتتون. محتوای سایت بسیار حرفهای و تخصصی هست.
خیلی خوب بود، استفاده کردیم. منتظر بخشهای بعدی و معرفی تیپهای ۲ تا ۹ هستیم.
سلام سعید جان، خوشحالیم که مورد توجهت قرار گرفته. به زودی بررسی کامل سایر تیپها را هم در وبلاگ منتشر خواهیم کرد.
آیا کتاب دیگهای هم در این زمینه به فارسی ترجمه شده که مکمل کارهای دان ریچارد ریزو باشه؟
انیاگرام دنیای من رو عوض کرد. وقتی فهمیدم رفتارهای آزاردهنده همکارم از روی بدخواهی نیست بلکه ریشه در ترسهای تیپ شخصیتیش داره، خیلی راحتتر باهاش کنار اومدم.
این همان قدرت ‘همدلی’ است که انیاگرام به ارمغان میآورد. ممنون که تجربهتان را با ما به اشتراک گذاشتید آرش عزیز.
مقاله رو خوندم، خیلی روان بود. امیدوارم در مورد تیپ ۳ که تیپ غالب در دنیای بیزنس هست هم یک مقاله اختصاصی منتشر کنید.
حتماً مهسا عزیز. تیپ ۳ (موفقیتطلب) چالشها و ظرفیتهای بسیار جذابی در دنیای کسبوکار دارد که در لیست مقالات آینده ما قرار دارد.
بسیار عالی. به نظر من درک انیاگرام برای فروشندهها و تیمهای Sales هم حیاتیه تا بتونن با هر مشتری طبق مدل ذهنی خودش برخورد کنن.
کاملاً موافقم احسان جان. روانشناسی فروش مستقیماً با درک تیپ شخصیتی مشتری گره خورده است. شناخت ترسها و علایق هر تیپ میتواند نرخ تبدیل فروش را به شدت افزایش دهد.
من حس میکنم بین تیپ ۴ و ۹ مردد هستم. چطور میتونم تفاوت اصلی این دو رو در محیط کار تشخیص بدم؟
نازنین گرامی، تفاوت اصلی در مواجهه با تضاد است. تیپ ۹ معمولاً برای حفظ آرامش از تضاد اجتناب میکند و خواستههای خود را نادیده میگیرد، اما تیپ ۴ تمایل دارد با احساساتش (حتی غم) مواجه شود و میخواهد خاص و متفاوت به نظر برسد. پیشنهاد میکنم بخش مربوط به ‘انگیزههای بنیادین’ هر دو تیپ را در کتاب دوباره مطالعه کنید.
واقعاً مطالب سایت شما برای کوچهای کسبوکار مثل یک گنجینه میمونه. ممنون از تیم 9persona بابت تولید محتوای تخصصی.
ممنون از لطف و همراهی شما کامران عزیز. هدف ما ارتقای دانش کوچینگ و خودشناسی در فضای حرفهای ایران است.
برای شروع خودشناسی با انیاگرام، آیا آزمون معتبری رو پیشنهاد میدید یا مطالعه کتاب اولویت داره؟
الهام عزیز، اگرچه آزمونهایی مثل RHETI معتبر هستند، اما پیشنهاد ما همیشه مطالعه و خود-مشاهدهگری است. آزمونها حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد دقت دارند، اما مطالعه کتاب ریزو به شما دیدی میدهد که خودتان با صداقت درونی، تیپتان را کشف کنید که این فرآیند بسیار آموزندهتر است.
خلاصه بسیار گویایی بود. من تیپ ۵ هستم و همیشه فکر میکردم کنارهگیریام در جلسات یک نقطه ضعفه، اما حالا میفهمم این بخشی از تیپ ‘جستجوگر’ منه برای تحلیل عمیقتر.
دقیقاً پویا جان. آگاهی از این موضوع به شما کمک میکند تا به جای سرزنش خود، فضایی را ایجاد کنید که تیم از قدرت تحلیل و بینش عمیق شما استفاده کند، در حالی که آگاهانه روی مهارتهای ارتباطیتان هم کار میکنید.
استفاده از این ابزار در واحد HR شرکتها چقدر مرسومه؟ آیا میشه برای استخدام هم بهش تکیه کرد یا فقط برای توسعه فردی بعد از استخدامه؟
نیلوفر جان، در سطح جهانی شرکتهای بزرگی برای تیمسازی از انیاگرام استفاده میکنند. با این حال، استفاده از آن برای ‘فیلتر کردن’ در استخدام پیشنهاد نمیشود، چون هر تیپی میتواند در هر شغلی موفق باشد. کاربرد اصلی آن در HR، بهبود ارتباطات درونتیمی و طراحی مسیر شغلی متناسب با پتانسیلهای فردی است.
مقاله بسیار مفیدی بود. سوال من اینه که آیا تیپ شخصیتی ما در طول زمان و با تغییر شرایط شغلی ممکنه به طور کلی تغییر کنه؟
فرهاد عزیز، طبق دیدگاه ریزو و اکثر صاحبنظران انیاگرام، تیپ اصلی شخصیت ثابت میماند، اما ‘ترازهای سلامت’ (Levels of Health) تغییر میکنند. یعنی شما در شرایط استرس یا امنیت، رفتارهای متفاوتی از خود نشان میدهید (حرکت در جهت فلشهای انیاگرام)، اما هسته مرکزی انگیزههای شما تغییر نمیکند.
من به عنوان یک تیپ ۲ (امدادگر) همیشه در نه گفتن مشکل دارم و این موضوع باعث شده در محیط کار دچار فرسودگی شغلی بشم. مطالعه این کتاب چقدر میتونه به بهبود EQ من کمک کنه؟
مریم عزیز، شناخت تیپ ۲ اولین قدم برای درمان Burnout است. کتاب ریزو به شما کمک میکند متوجه شوید که نیاز شما به ‘مورد نیاز بودن’ چگونه میتواند به خود-تخریبی منجر شود. افزایش هوش هیجانی از طریق انیاگرام به شما میآموزد که مراقبت از خود، پیشنیاز کمک به دیگران است.
خیلی عالی بود. کاش در مورد تیپ ۸ (چالشگر) هم بیشتر توضیح میدادید. در محیطهای استارتاپی ایران، اکثر بنیانگذاران این ویژگیها رو دارند و گاهی کار کردن باهاشون سخته.
نکته بسیار هوشمندانهای بود رضا جان. تیپ ۸ به دنبال کنترل و استقلال است. برای تعامل سازنده با این افراد، صداقت و صراحت حرف اول را میزند. آنها از ضعف بیزارند اما به قدرت و تخصص احترام میگذارند. در مقالات بعدی حتماً به بررسی دقیقتر تعامل با رهبران تیپ ۸ خواهیم پرداخت.
من قبلاً تست MBTI داده بودم، اما انیاگرام به نظرم خیلی عمیقتر میاد چون روی ‘چراها’ تمرکز داره. به نظرتون برای خودشناسی در محیط کاری، کدوم مدل اولویت داره؟
سارای گرامی، هر دو ابزار ارزشمند هستند. MBTI بیشتر بر نحوه پردازش اطلاعات و تصمیمگیری تمرکز دارد، اما همانطور که اشاره کردید، Enneagram به لایههای زیرین روانی و انگیزههای ناخودآگاه میپردازد. برای رشد فردی و Business Coaching، انیاگرام به دلیل پویایی و نشان دادن مسیر رشد (Levels of Development)، ابزار تحولآفرینتری محسوب میشود.
ممنون از خلاصه کاربردیتون. به عنوان یک مدیر پروژه، همیشه با چالش درک انگیزههای متفاوت تیمم روبرو بودم. آیا این کتاب راهکاری برای مدیریت تعارض بین تیپ ۱ (اصلاحگر) و تیپهایی که انعطاف بیشتری دارند ارائه میده؟
سلام امیرحسین عزیز. بله، ریزو در این کتاب به خوبی توضیح میدهد که تعارضات معمولاً زمانی رخ میدهند که ترسهای اساسی هر تیپ تحریک شود. برای مدیریت تعارض تیپ ۱، باید بر شفافیت و استانداردهای منطقی تمرکز کنید، در حالی که به آنها کمک میکنید بفهمند کمالگرایی افراطی ممکن است سرعت تیم را بگیرد. درک ‘بالهای’ هر تیپ هم در این زمینه بسیار راهگشاست.