بلاگ
آموزش جامع فرمول ACCRINTM در گوگل شیت
- آیا میدانید چگونه سود تعهدی اوراق بهادار با پرداخت سود در سررسید را به سادگی محاسبه کنید؟
- فرمول ACCRINTM در گوگل شیت دقیقاً چه کاری انجام میدهد و آرگومانهای آن چه معنایی دارند؟
- چگونه میتوانید با استفاده از این فرمول، تصمیمات مالی هوشمندانهتری برای کسبوکار یا سرمایهگذاریهای خود بگیرید؟
- چه خطاهایی ممکن است هنگام کار با ACCRINTM رخ دهد و چگونه آنها را برطرف کنید؟
در دنیای پویای مالی و سرمایهگذاری، محاسبه دقیق سود تعهدی اوراق بهادار از اهمیت بالایی برخوردار است. به ویژه برای اوراقی که سود آنها در زمان سررسید پرداخت میشود، نیاز به ابزاری دقیق و کارآمد برای این محاسبات حیاتی است. فرمول ACCRINTM در گوگل شیت یکی از قدرتمندترین توابع مالی است که به شما امکان میدهد این محاسبات پیچیده را به سادگی و با دقت انجام دهید. در این مقاله جامع، به تمام سوالات بالا پاسخ خواهیم داد و شما را با تمام جنبههای این فرمول، از تعریف و ساختار آن گرفته تا کاربردهای عملی، مثالهای گام به گام و نکات حرفهای آشنا خواهیم کرد تا بتوانید مدیریت مالی خود را به سطحی جدید ارتقا دهید.
فرمول ACCRINTM در گوگل شیت چیست؟
فرمول ACCRINTM در گوگل شیت (Accrued Interest at Maturity) یکی از توابع مالی قدرتمند است که برای محاسبه سود تعهدی (Accrued Interest) یک اوراق بهادار طراحی شده است. این فرمول به طور خاص برای اوراقی کاربرد دارد که پرداخت سود آنها به صورت یکجا و در زمان سررسید انجام میشود، برخلاف اوراق قرضهای که پرداختهای دورهای سود دارند.
سود تعهدی، به مقدار سودی اطلاق میشود که از تاریخ انتشار یک اوراق بهادار تا یک تاریخ تسویه مشخص انباشته شده است. این محاسبه برای سرمایهگذاران، تحلیلگران مالی و حتی کسبوکارهای کوچکی که در اوراق بهادار سرمایهگذاری میکنند، ضروری است تا بتوانند ارزش واقعی اوراق را ارزیابی کرده و تصمیمات مالی آگاهانه بگیرند.
اهمیت و کاربرد فرمول ACCRINTM
استفاده از فرمول ACCRINTM در گوگل شیت مزایای متعددی را برای کاربران، به ویژه در حوزههای مالی و سرمایهگذاری، به همراه دارد:
- دقت بالا در محاسبات: این فرمول محاسبات پیچیده مربوط به سود تعهدی را با دقت بالا انجام میدهد و خطای انسانی را به حداقل میرساند.
- تحلیل مالی دقیق: با محاسبه دقیق سود تعهدی، تحلیلگران میتوانند ارزش واقعی یک اوراق قرضه را ارزیابی کرده و تصمیمات بهتری در مورد خرید یا فروش آنها بگیرند.
- برنامهریزی مالی بهتر: سرمایهگذاران میتوانند درآمد خود از اوراق قرضه را پیشبینی کرده و برنامهریزیهای مالی بلندمدت خود را بهبود بخشند.
- مدیریت کارآمد داراییها: مدیران سبد سرمایهگذاری میتوانند عملکرد اوراق قرضه را در سبد داراییهای خود ارزیابی کرده و تصمیمات بهتری درباره تخصیص سرمایه اتخاذ کنند.
- تسهیل گزارشدهی مالی: در گزارشهای مالی، محاسبه دقیق سود تعهدی به شفافیت و دقت اطلاعات کمک میکند.
- مقایسه اوراق بهادار: این فرمول به سرمایهگذاران اجازه میدهد تا درآمد بالقوه بین اوراق قرضه مختلف را مقایسه و بهترین گزینه را انتخاب کنند.
ساختار و آرگومانهای فرمول ACCRINTM
برای استفاده صحیح از فرمول ACCRINTM در گوگل شیت، آشنایی با ساختار و آرگومانهای آن ضروری است. شکل کلی این تابع به صورت زیر است:
=ACCRINTM(issue, settlement, rate, par, [basis])
توضیح کامل هر آرگومان
در ادامه به توضیح تکتک آرگومانهای این فرمول میپردازیم:
- issue (تاریخ صدور): این آرگومان تاریخ انتشار اوراق بهادار را نشان میدهد. تاریخ باید به صورت یک تاریخ معتبر در گوگل شیت وارد شود. میتوانید آن را مستقیماً به عنوان یک رشته تاریخ (مثلاً “2023/01/01”)، یک عدد سریال تاریخ یا با استفاده از تابع
DATE()وارد کنید. - settlement (تاریخ تسویه): این آرگومان تاریخ معامله اوراق قرضه یا تاریخ سررسید آنها را مشخص میکند. سود تعهدی تا این تاریخ محاسبه خواهد شد. این آرگومان نیز باید یک تاریخ معتبر باشد.
- rate (نرخ سود سالانه): نرخ بهره سالانه اوراق بهادار است که به صورت درصد وارد میشود (مثلاً 0.05 برای 5 درصد). این نرخ نباید کوچکتر یا مساوی صفر باشد.
- par (ارزش اسمی): ارزش اسمی (face value) اوراق بهادار است. این آرگومان اختیاری است و اگر وارد نشود، گوگل شیت به طور پیشفرض مقدار 1000 را در نظر میگیرد. این مقدار نیز نباید کوچکتر یا مساوی صفر باشد.
- [basis] (مبنای شمارش روز): این آرگومان نیز اختیاری است و روش شمارش روز را برای محاسبه سود تعیین میکند. مقادیر مختلفی را میتواند بپذیرد که هر کدام نشاندهنده یک روش استاندارد شمارش روز در بازارهای مالی هستند. جدول زیر مقادیر رایج و مفهوم آنها را نشان میدهد:
| عدد (Basis) | مبنای شمارش روز | توضیح |
|---|---|---|
| 0 یا omitted | US (NASD) 30/360 | ماه 30 روز و سال 360 روز در نظر گرفته میشود (استاندارد NASD آمریکا). |
| 1 | Actual/actual | تعداد روزهای واقعی در هر ماه و تعداد روزهای واقعی در سال (365 یا 366 روز) در نظر گرفته میشود. |
| 2 | Actual/360 | تعداد روزهای واقعی در ماه و سال 360 روز در نظر گرفته میشود. |
| 3 | Actual/365 | تعداد روزهای واقعی در ماه و سال 365 روز در نظر گرفته میشود. |
| 4 | European 30/360 | ماه 30 روز و سال 360 روز در نظر گرفته میشود (استاندارد اروپایی). |
مثالهای عملی استفاده از فرمول ACCRINTM در گوگل شیت
برای درک بهتر نحوه کار فرمول ACCRINTM در گوگل شیت، به چند مثال عملی میپردازیم:
مثال 1: محاسبه سود تعهدی ساده
فرض کنید یک اوراق بهادار در تاریخ 2023/01/01 صادر شده و سررسید آن 2023/12/31 است. نرخ سود سالانه آن 5% و ارزش اسمی آن 1000 واحد پولی است. میخواهیم سود تعهدی آن را محاسبه کنیم.
در یک سلول خالی در گوگل شیت، فرمول زیر را وارد کنید:
=ACCRINTM(DATE(2023,1,1), DATE(2023,12,31), 0.05, 1000)
یا اگر تاریخها در سلولها وارد شدهاند (مثلاً تاریخ صدور در A2، تاریخ سررسید در B2، نرخ در C2 و ارزش اسمی در D2):
=ACCRINTM(A2, B2, C2, D2)
نتیجه: این فرمول سود تعهدی را بر اساس مبنای پیشفرض (US 30/360) محاسبه میکند.
مثال 2: استفاده از مبنای شمارش روز مشخص
همان اطلاعات مثال قبلی را در نظر بگیرید، اما این بار میخواهیم از مبنای شمارش روز “Actual/365” استفاده کنیم.
فرمول به این صورت تغییر میکند:
=ACCRINTM(DATE(2023,1,1), DATE(2023,12,31), 0.05, 1000, 3)
یا با ارجاع به سلولها (فرض کنید مبنا در E2):
=ACCRINTM(A2, B2, C2, D2, E2)
نتیجه: با تغییر مبنای شمارش روز، مقدار سود تعهدی ممکن است کمی تغییر کند.
مثال 3: سناریوی فروش اوراق بهادار
فرض کنید اوراق بهاداری در تاریخ 2022/03/15 صادر شده و در تاریخ 2024/03/15 سررسید میشود. نرخ سود 7% و ارزش اسمی 5000 واحد پولی است. شما قصد دارید این اوراق را در تاریخ 2023/09/01 بفروشید. برای محاسبه سود تعهدی تا تاریخ فروش از ACCRINTM استفاده میکنیم.
=ACCRINTM(DATE(2022,3,15), DATE(2023,9,1), 0.07, 5000, 1)
در اینجا، settlement تاریخ فروش اوراق است (2023/09/01) و ما از مبنای “Actual/actual” (با کد 1) استفاده کردهایم.
خطاهای رایج در فرمول ACCRINTM و راهحلها
هنگام استفاده از فرمول ACCRINTM در گوگل شیت، ممکن است با خطاهایی مواجه شوید. شناخت این خطاها و نحوه رفع آنها به شما کمک میکند تا کارایی خود را افزایش دهید.
انواع خطاهای متداول
- #VALUE! : این خطا زمانی رخ میدهد که یکی از آرگومانهای تاریخ (issue یا settlement) یک تاریخ معتبر نباشد یا یکی از آرگومانها از نوع دادهای اشتباهی باشد (مثلاً متن به جای عدد یا تاریخ).
- راهحل: اطمینان حاصل کنید که تاریخها را به فرمت صحیح وارد کردهاید (مانند DATE(سال,ماه,روز)) یا از سلولهایی استفاده کنید که فرمت آنها تاریخ است. همچنین، بررسی کنید که نرخ و ارزش اسمی عدد باشند.
- #NUM! : این خطا معمولاً به دلایل زیر رخ میدهد:
- نرخ (rate) یا ارزش اسمی (par) کوچکتر یا مساوی صفر باشد.
- تاریخ صدور (issue) بزرگتر یا مساوی تاریخ تسویه (settlement) باشد.
- مقدار مبنا (basis) یک عدد معتبر (0، 1، 2، 3 یا 4) نباشد.
- راهحل: مقادیر rate و par را بررسی کنید و از مثبت بودن آنها اطمینان حاصل کنید. تاریخ issue باید قبل از settlement باشد. مقدار basis را تصحیح کنید.
- #ERROR! یا Formula Parse Error: این خطا میتواند نشاندهنده اشتباهات نگارشی در فرمول، مانند پرانتزهای نامتوازن، کامای اضافی یا نام اشتباه تابع باشد.
- راهحل: فرمول را با دقت بررسی کنید و مطمئن شوید که تمام آرگومانها به درستی جدا شدهاند و نام تابع صحیح است.
مقایسه ACCRINTM با ACCRINT
در گوگل شیت، علاوه بر فرمول ACCRINTM، تابع دیگری به نام ACCRINT نیز وجود دارد. هر دو برای محاسبه سود تعهدی استفاده میشوند اما تفاوتهای کلیدی دارند که شناخت آنها مهم است:
- ACCRINTM: برای اوراق بهاداری استفاده میشود که کل سود را به صورت یکجا در زمان سررسید (Maturity) پرداخت میکنند و در طول عمر اوراق پرداخت بهرهای وجود ندارد.
- ACCRINT: برای اوراق بهاداری استفاده میشود که پرداختهای سود آنها به صورت دورهای (مثلاً ماهانه، فصلی، نیمسالانه یا سالانه) انجام میشود. این تابع آرگومانهای بیشتری مانند
first_interest(تاریخ اولین پرداخت سود) وfrequency(تعداد دفعات پرداخت در سال) دارد.
بنابراین، انتخاب بین این دو فرمول به نوع اوراق بهادار و نحوه پرداخت سود آن بستگی دارد. اگر سود فقط در پایان دوره پرداخت میشود، ACCRINTM گزینه صحیح است. اگر پرداختهای دورهای دارید، باید از ACCRINT استفاده کنید.
نکات حرفهای برای استفاده بهینه از ACCRINTM
برای اینکه حداکثر بهرهوری را از فرمول ACCRINTM در گوگل شیت ببرید، نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- استفاده از ارجاع به سلولها: به جای وارد کردن مستقیم مقادیر در فرمول، همیشه سعی کنید از ارجاع به سلولها استفاده کنید. این کار انعطافپذیری فرمول شما را افزایش میدهد و با تغییر دادهها، نتایج به طور خودکار بهروز میشوند.
- اعتبارسنجی دادهها (Data Validation): برای جلوگیری از خطاهای #VALUE! و #NUM!، از قابلیت اعتبارسنجی دادهها در گوگل شیت برای سلولهای ورودی (تاریخها، نرخ، ارزش اسمی) استفاده کنید. این کار تضمین میکند که کاربران فقط دادههای معتبر را وارد کنند.
- فرمتبندی تاریخ: اطمینان حاصل کنید که سلولهای حاوی تاریخ به درستی فرمتبندی شدهاند. گوگل شیت تاریخها را به عنوان اعداد سریال داخلی ذخیره میکند و فرمت اشتباه میتواند منجر به خطا شود.
- مستندسازی: اگر از فرمولهای پیچیده در شیتهای اشتراکی استفاده میکنید، توضیحات واضحی در مورد هر آرگومان و هدف فرمول ارائه دهید تا دیگران به راحتی بتوانند آن را درک کنند.
- آزمایش با دادههای مختلف: قبل از اعتماد کامل به نتایج، فرمول خود را با مجموعهای از دادههای آزمایشی و سناریوهای مختلف (شامل مقادیر حداقل و حداکثر، و موارد خاص) آزمایش کنید.
جمعبندی
فرمول ACCRINTM در گوگل شیت ابزاری بسیار قدرتمند و ضروری برای هر کسی است که با اوراق بهادار دارای پرداخت سود در سررسید سروکار دارد. با درک صحیح آرگومانهای آن، کاربردهای متنوع و نحوه مقابله با خطاهای احتمالی، میتوانید محاسبات مالی خود را دقیقتر، کارآمدتر و قابل اعتمادتر کنید. چه یک سرمایهگذار فردی باشید، چه صاحب کسبوکار کوچک یا یک تحلیلگر مالی، تسلط بر این فرمول به شما کمک میکند تا تصمیمات مالی آگاهانهتری بگیرید و به اهداف مالی خود نزدیکتر شوید. امیدواریم این آموزش جامع، راهنمای کاملی برای شما در استفاده حرفهای از فرمول ACCRINTM در گوگل شیت باشد.
دقت محاسبات در این فرمول تا چند رقم اعشار هست؟ برای پروژههای بزرگ دولتی میپرسم.
علی عزیز، گوگل شیت تا ۱۵ رقم معنادار دقت محاسباتی دارد که برای اکثر استانداردهای مالی و بانکی در سطح دنیا کاملاً کفایت میکند.
من به عنوان یک حسابدار، همیشه از اکسل استفاده میکردم اما با خوندن مقالات شما دارم به سمت گوگل شیت مهاجرت میکنم.
آیا امکان استفاده از توابع آرایهای (ArrayFormula) با ACCRINTM وجود داره تا برای لیست بلندی از اوراق محاسبات رو انجام بده؟
متأسفانه بابک عزیز، اکثر توابع مالی گوگل شیت از جمله ACCRINTM به صورت بومی از ArrayFormula پشتیبانی نمیکنند و باید برای هر سطر فرمول را کپی کنید یا از اسکریپتنویسی استفاده کنید.
چقدر خوبه که مطالب تخصصی مالی رو با زبان ساده و در بستر گوگل شیت آموزش میدید. برای کسبوکارهای نوپا خیلی مفیده.
ممنون از انرژی مثببتون رویا عزیز. هدف ما دقیقاً توانمندسازی کسبوکارهای کوچک و بزرگ با ابزارهای در دسترس است.
واقعا مدیریت مالی بدون ابزار مثل رانندگی در شب بدون چراغ میمونه. ممنون که این چراغها رو برای ما روشن میکنید.
یک سوال: اگر پارامتر Par (ارزش اسمی) رو وارد نکنیم، گوگل شیت چه عددی رو به صورت پیشفرض در نظر میگیره؟
مهسا جان، در گوگل شیت اگر پارامتر ارزش اسمی را خالی بگذارید، به صورت پیشفرض عدد ۱۰۰۰ در نظر گرفته میشود.
بسیار عالی. من از این فرمول برای محاسبه سود اسناد خزانه (اخزا) استفاده کردم و با واقعیت همخوانی داشت. ممنون از راهنمایی دقیق.
آیا تابعی وجود داره که برعکس این کار رو انجام بده؟ یعنی بر اساس سود دریافتی، قیمت خرید رو محاسبه کنه؟
سعید عزیز، برای آن منظور معمولاً از تابع PRICE یا در موارد خاص از PRICE MAT (برای اوراق با سود در سررسید) استفاده میشود که در مقالات بعدی به آن خواهیم پرداخت.
مقاله بسیار کاربردی بود. فقط یک نکته: کاش مثالهای عددی بیشتری برای بخش پارامتر Redemption میزدید.
توی بحث بیزینس کوچینگ، من همیشه به مراجعینم پیشنهاد میدم داشبوردهای مالی خودشون رو در گوگل شیت بسازن چون دسترسی بهش سادهتره. این فرمول هم یکی از پایههای داشبوردهای سرمایهگذاریه.
کاملاً با شما موافقم کامران عزیز. یکپارچگی دادهها و دسترسی همزمان تیم مدیریت به شاخصهای مالی، از مزایای غیرقابل انکار گوگل شیت در بیزینس است.
استفاده از این ابزارها برای مدیریت پورتفوی شخصی هم عالیه. مدیریت مالی فقط برای شرکتهای بزرگ نیست.
ببخشید، نرخ بهره (rate) در این فرمول باید به صورت درصد وارد بشه یا اعشاری؟ مثلاً ۲۰ درصد رو چطور بنویسم؟
حسین عزیز، هر دو حالت امکانپذیر است. میتوانید بنویسید 20% یا عدد 0.2 را وارد کنید. گوگل شیت هر دو را به درستی درک میکند.
برای منی که تازه وارد دنیای تحلیل مالی شدم، این مقاله مثل یک نقشه راه بود. امیدوارم در مورد توابع IRR و NPV هم مقاله بگذارید.
ناهید جان، ممنون از پیشنهادت. حتماً در برنامههای آتی آموزش جامع توابع ارزیابی طرحهای اقتصادی (NPV و IRR) را هم لحاظ میکنیم.
آموزش گامبهگامتون خیلی خوب بود، مخصوصاً بخش بررسی خطاها. من همیشه با خطای #VALUE مواجه میشدم که الان فهمیدم مشکل از فرمت تاریخهام بوده.
دقیقاً فرهاد جان؛ یکی از شایعترین مشکلات در توابع مالی گوگل شیت، عدم تطابق فرمت تاریخ با تنظیمات محلی (Locale) شیت است.
آیا برای اوراق مشارکت ایران که معمولاً سود علیالحساب میدن هم میشه از ACCRINTM استفاده کرد یا فقط برای اوراق با کوپن صفره؟
نیلوفر عزیز، ACCRINTM مخصوص اوراقی است که سود آنها «تنها» در زمان سررسید پرداخت میشود. اگر سود دورهای (ماهانه یا سه ماهه) پرداخت شود، باید از تابع ACCRINT استفاده کنید.
من از این فرمول برای محاسبه بازده سبد اوراق بهادار مشتریانم استفاده کردم و سرعت کارم خیلی بالا رفت. مرسی از تیم ۹پرسونا.
بسیار عالی پویا جان. استفاده از اتوماسیون در تحلیلهای مالی دقیقاً همان چیزی است که یک مشاور حرفهای را از بقیه متمایز میکند.
ممنون از مقاله خوبتون. آرگومان Basis دقیقا چه تاثیری روی عدد نهایی داره؟ من روی حالتهای مختلف تست کردم و اعداد کمی جابجا میشدن.
مریم جان، Basis روش شمارش روزها در سال را مشخص میکند (مثلاً ۳۶۰ روزه یا ۳۶۵ روزه). انتخاب اشتباه این پارامتر در مبالغ بالا میتواند منجر به اختلاف حسابهای جدی در سود اوراق قرضه شود.
در بیزینس کوچینگ، چقدر روی یادگیری این توابع تخصصی توسط مدیران تاکید میکنید؟ به نظرتون مدیر نباید فقط خروجی رو بخواد؟
امیرحسین عزیز، نگاه درستی است. مدیر نباید درگیر جزئیات فرمولنویسی شود، اما درک منطق مالی (Financial Literacy) برای تصمیمگیری استراتژیک الزامی است. دانستن اینکه سودی تعهدی است یا نقدی، نوع نگاه مدیر به نقدینگی را تغییر میدهد.
یک سوال فنی؛ اگر تاریخ سررسید (Maturity) قبل از تاریخ صدور (Issue) باشه، گوگل شیت چه خطایی میده؟
سارا جان، در این حالت معمولاً با خطای #NUM! مواجه میشوید. همیشه باید دقت کنید که بازه زمانی معتبر باشد تا فرمول ACCRINTM بتواند محاسبات را انجام دهد.
واقعاً آموزش کاملی بود. همیشه برای محاسبه سود اوراقی که در سررسید پرداخت میشن با اکسل چالش داشتم، نمیدونستم گوگل شیت هم اینقدر توابع مالی قوی داره.
خوشحالیم که مفید بوده رضا عزیز. بله، گوگل شیت در سالهای اخیر ابزارهای مالی خود را بسیار توسعه داده و برای تحلیلهای اشتراکی در بیزینسها گزینهای عالی است.