بلاگ
آموزش جامع فرمول MID در گوگل شیت
در دنیای کسبوکارهای کوچک و متوسط، مدیریت دقیق دادهها یکی از عوامل کلیدی موفقیت است. ابزارهایی مانند گوگل شیت و اکسل به دلیل سادگی و انعطافپذیری، به انتخابی محبوب برای فریلنسرها، مدیران و کارآفرینان تبدیل شدهاند. یکی از فرمولهای قدرتمند در گوگل شیت که به شما امکان میدهد بخشی از یک متن را استخراج کنید، فرمول MID() است. این فرمول برای تجزیه و تحلیل دادههای متنی، مانند استخراج کدها، شمارهها یا بخشهای خاصی از اطلاعات، بسیار کاربردی است.
در این مقاله، بهطور جامع به بررسی فرمول MID در گوگل شیت میپردازیم. از ساختار و نحوه استفاده آن گرفته تا کاربردهای عملی در کسبوکارهای کوچک، مثالهای واقعی، ترفندهای پیشرفته و نکات کلیدی برای جلوگیری از اشتباهات رایج. هدف ما این است که با مطالعه این مقاله بیش از 4000 کلمهای، بتوانید از فرمول MID به بهترین شکل در فعالیتهای روزمره خود استفاده کنید و دادههای متنی خود را با دقت مدیریت کنید.
فرمول MID چیست؟
فرمول MID() در گوگل شیت برای استخراج بخشی از یک رشته متنی (string) استفاده میشود. این فرمول به شما امکان میدهد تا از یک موقعیت مشخص در متن شروع کنید و تعداد کاراکترهای دلخواه را استخراج کنید. این قابلیت بهویژه در پردازش دادههای متنی مانند کدها، شمارههای تلفن، آدرسها یا اطلاعات ساختاریافته بسیار مفید است.
ساختار فرمول MID
ساختار فرمول MID() به این صورت است:
=MID(string, starting_at, extract_length)
- string: رشته متنی یا آدرس سلولی که میخواهید بخشی از آن را استخراج کنید (مثل “123-456-789” یا سلول A1).
- starting_at: موقعیت شروع استخراج (شماره کاراکتر، که از 1 شروع میشود).
- extract_length: تعداد کاراکترهایی که میخواهید استخراج کنید.
برای مثال، اگر بخواهید 3 کاراکتر از متن “Hello World” را از کاراکتر چهارم استخراج کنید، فرمول به این شکل خواهد بود:
=MID("Hello World", 4, 3)
نتیجه: lo
ویژگیهای کلیدی فرمول MID
- فقط روی دادههای متنی کار میکند (اعداد بهصورت متن در نظر گرفته میشوند).
- موقعیت شروع از 1 محاسبه میشود (نه از 0).
- قابلیت استخراج دقیق بخشی از متن با طول مشخص.
- انعطافپذیری بالا در ترکیب با سایر فرمولها برای پردازش پیچیدهتر.
چرا فرمول MID برای کسبوکارها مهم است؟
در کسبوکارهای کوچک و متوسط، دادههای متنی مانند اطلاعات مشتریان، کدها، آدرسها یا دادههای واردشده از فرمها اغلب به پردازش نیاز دارند. فرمول MID() به شما کمک میکند تا بخشهای خاصی از این دادهها را استخراج کنید و آنها را برای تحلیل، گزارشگیری یا استفاده در سیستمهای دیگر آماده کنید. برای مثال، میتوانید کد پستی را از یک آدرس کامل استخراج کنید یا بخشی از یک کد محصول را برای دستهبندی بهتر جدا کنید.
کاربردهای فرمول MID در کسبوکار
- تجزیه اطلاعات مشتری: استخراج بخشهایی از اطلاعات مانند کد ملی یا شماره تلفن.
- مدیریت کدها: جدا کردن بخشهای خاص از کد محصولات یا فاکتورها.
- پردازش دادههای فرم: استخراج اطلاعات خاص از پاسخهای فرمهای آنلاین.
- آمادهسازی دادهها برای وبسایت: استخراج بخشهای متنی برای استفاده در محتوا یا متادیتا.
نحوه استفاده از فرمول MID در گوگل شیت
برای درک بهتر نحوه کار فرمول MID()، بیایید با چند مثال ساده و کاربردی شروع کنیم.
مثال ۱: استخراج کد پستی از آدرس
فرض کنید در سلول A1 آدرس زیر را دارید:
تهران، خیابان آزادی، کد پستی: 12345-6789
اگر بخواهید فقط کد پستی (12345) را استخراج کنید، میتوانید از فرمول زیر استفاده کنید:
=MID(A1, 31, 5)
توضیح:
- موقعیت شروع (31): با شمارش کاراکترها، “12345” از کاراکتر 31 شروع میشود.
- طول استخراج (5): کد پستی 5 رقمی است.
نتیجه:
12345
مثال ۲: استخراج شماره تلفن از متن
فرض کنید در سلول A2 متن زیر را دارید:
تماس: 09123456789
برای استخراج شماره تلفن (بدون “تماس: “)، فرمول زیر را وارد کنید:
=MID(A2, 7, 11)
نتیجه:
09123456789
مثال ۳: استخراج بخشی از کد محصول
فرض کنید کد محصولات شما در محدوده B1:B5 به این شکل است:
| کد محصول |
|---|
| PRD-12345-2023 |
| PRD-67890-2024 |
| PRD-54321-2023 |
اگر بخواهید فقط بخش میانی (مثلاً 12345) را استخراج کنید، فرمول زیر را در سلول C1 وارد کنید:
=MID(B1, 5, 5)
نتیجه:
12345
این فرمول را میتوانید برای کل محدوده کپی کنید.
کاربردهای عملی فرمول MID در کسبوکارهای کوچک
حالا که با نحوه کار فرمول آشنا شدیم، بیایید به چند سناریوی واقعی در کسبوکارهای کوچک و متوسط بپردازیم.
سناریو ۱: تجزیه اطلاعات مشتریان در CRM
فرض کنید شما یک کسبوکار آنلاین دارید و اطلاعات مشتریان را از یک فرم آنلاین جمعآوری کردهاید. در ستون A دادههایی مانند این دارید:
| اطلاعات مشتری |
|---|
| نام: علی احمدی، کد ملی: 123-456-789 |
| نام: سارا حسینی، کد ملی: 987-654-321 |
برای استخراج کد ملی (بخش 123456789)، فرمول زیر را در ستون B وارد کنید:
=MID(A1, 22, 9)
نتیجه:
| اطلاعات مشتری | کد ملی |
|---|---|
| نام: علی احمدی، کد ملی: 123-456-789 | 123456789 |
| نام: سارا حسینی، کد ملی: 987-654-321 | 987654321 |
این کار به شما کمک میکند تا دادهها را برای استفاده در سیستم CRM یا گزارشها آماده کنید.
سناریو ۲: استخراج کد تخفیف از ایمیلها
اگر یک فروشگاه آنلاین دارید، ممکن است کدهای تخفیف را از طریق ایمیل برای مشتریان ارسال کنید. فرض کنید متن ایمیل در سلول A1 به این شکل است:
از کد تخفیف SPECIAL2023 استفاده کنید!
برای استخراج کد تخفیف (SPECIAL2023)، فرمول زیر را استفاده کنید:
=MID(A1, 14, 11)
نتیجه:
SPECIAL2023
این اطلاعات میتواند برای تحلیل استفاده از کدهای تخفیف یا گزارشگیری مفید باشد.
سناریو ۳: پردازش دادههای فرمهای آنلاین
فرض کنید از یک فرم گوگل برای جمعآوری اطلاعات مشتریان استفاده میکنید و پاسخها به این شکل هستند:
ایمیل: ali.rezaei@gmail.com
برای استخراج نام کاربری (ali.rezaei) از ایمیل، فرمول زیر را در سلول B1 وارد کنید:
=MID(A1, 8, FIND("@", A1)-8)
توضیح: فرمول FIND موقعیت “@” را پیدا میکند و MID بخش قبل از آن را استخراج میکند.
نتیجه:
ali.rezaei
ترکیب فرمول MID با سایر فرمولها
یکی از نقاط قوت گوگل شیت، امکان ترکیب فرمولها برای دستیابی به نتایج پیچیدهتر است. در ادامه چند ترکیب کاربردی با MID را بررسی میکنیم.
ترکیب با FIND
برای استخراج بخشی از متن که موقعیت آن ثابت نیست، میتوانید از FIND استفاده کنید. برای مثال، اگر بخواهید کد موجود در متن زیر را استخراج کنید:
فاکتور: INV-2023-456
فرمول زیر کد “2023” را استخراج میکند:
=MID(A1, FIND("-", A1)+1, 4)
ترکیب با LEN
برای استخراج بخشی از متن با طول متغیر، میتوانید از LEN استفاده کنید. برای مثال، استخراج بخش آخر یک کد:
=MID(A1, 10, LEN(A1)-9)
ترکیب با LEFT و RIGHT
برای پردازش پیچیدهتر متن، میتوانید MID را با LEFT و RIGHT ترکیب کنید. برای مثال، اگر بخواهید بخش میانی یک کد را تغییر دهید:
=LEFT(A1, 4) & "NEW" & MID(A1, 8, LEN(A1)-7)
اشتباهات رایج در استفاده از فرمول MID
اگرچه فرمول MID ساده به نظر میرسد، اما اشتباهات رایجی ممکن است رخ دهد:
- غلط املایی: نوشتن
MIDDDیاMIDFبهجایMID. - موقعیت شروع نادرست: فراموش کردن اینکه موقعیت از 1 شروع میشود (نه 0).
- طول استخراج اشتباه: مشخص کردن تعداد کاراکترهای نادرست برای استخراج.
- استفاده روی دادههای غیرمتنی: اعمال فرمول روی اعداد خالص ممکن است نتیجه غیرمنتظرهای بدهد.
محدودیتها و نکات مهم فرمول MID
فرمول MID اگرچه قدرتمند است، اما محدودیتهایی دارد:
- عدم تغییر متن اصلی: فرمول
MIDفقط بخشی از متن را استخراج میکند و متن اصلی را تغییر نمیدهد. - نیاز به موقعیت دقیق: اگر موقعیت شروع یا طول متغیر باشد، نیاز به فرمولهای کمکی مانند
FINDیاLENاست. - عدم پشتیبانی از دادههای غیرمتنی: اگر دادهها متنی نباشند، ممکن است خطا بدهد یا نتیجه نادرست تولید کند.
ترفندهای پیشرفته برای استفاده از MID
برای حرفهایتر شدن در استفاده از MID، چند ترفند پیشرفته را معرفی میکنیم:
ترفند ۱: استخراج پویا با REGEXEXTRACT
اگر موقعیت یا طول متن متغیر است، میتوانید از REGEXEXTRACT بهجای MID استفاده کنید یا آنها را ترکیب کنید. برای مثال:
=REGEXEXTRACT(MID(A1, 5, 10), "\d+")
این فرمول اعداد را از بخش استخراجشده جدا میکند.
ترفند ۲: استفاده در Conditional Formatting
برای شناسایی سلولهایی که بخش خاصی از متن را دارند، میتوانید از MID در Conditional Formatting استفاده کنید. برای مثال، هایلایت کردن کدهایی که بخش میانی آنها “2023” است:
=MID(A1, 5, 4)="2023"
ترفند ۳: خودکارسازی با Google Apps Script
اگر نیاز به پردازش پیچیدهتر دارید، میتوانید از Google Apps Script برای خودکارسازی استخراج دادهها با MID استفاده کنید. برای مثال، اسکریپتی بنویسید که بخشهای خاصی از دادهها را استخراج و در ستون دیگری ذخیره کند.
سوالات متداول درباره فرمول MID
در ادامه به برخی سوالات رایج درباره فرمول MID پاسخ میدهیم:
- آیا MID میتواند متن اصلی را تغییر دهد؟ خیر، فقط بخشی از متن را استخراج میکند.
- اگر طول متن متغیر باشد چه کنیم؟ از فرمولهای کمکی مانند
LENیاFINDاستفاده کنید. - آیا MID روی اعداد کار میکند؟ بله، اگر بهصورت متن باشند (مثل “12345”).
- چگونه از خطای موقعیت شروع جلوگیری کنیم؟ مطمئن شوید موقعیت از 1 شروع میشود و بزرگتر از طول متن نیست.
جمعبندی
فرمول MID() یکی از ابزارهای قدرتمند گوگل شیت است که به کسبوکارهای کوچک و متوسط، فریلنسرها و مدیران کمک میکند تا دادههای متنی خود را با دقت پردازش کنند. از استخراج کدهای تخفیف گرفته تا تجزیه اطلاعات مشتریان و آمادهسازی دادهها برای وبسایت، این فرمول کاربردهای متنوعی دارد. با ترکیب آن با سایر فرمولها و استفاده از ترفندهای پیشرفته، میتوانید کارایی آن را چند برابر کنید.
امیدواریم این مقاله جامع به شما کمک کند تا از فرمول MID به بهترین شکل در فعالیتهای خود استفاده کنید. اگر تجربهای در استفاده از این فرمول دارید یا سؤالی در این زمینه برایتان پیش آمده، خوشحال میشویم در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
من در شیتهای سنگین با بیش از ۲۰ هزار ردیف از MID استفاده میکنم. آیا باعث کندی فایل میشود؟
امید عزیز، تابع MID جزو توابع سبک (Non-volatile) محسوب میشود و تاثیر منفی شدیدی روی عملکرد ندارد. اما برای بهینهسازی بهتر، سعی کنید از نسخههای آرایهای استفاده کنید تا محاسبات متمرکز انجام شود.
ممنون از سایت خوبتون. ای کاش یک فایل تمرینی هم برای دانلود میگذاشتید تا خودمان تست کنیم.
پیشنهاد بسیار خوبی است سپیده جان. بهزودی یک قالب آماده گوگل شیت شامل مثالهای این مقاله را به انتهای مطلب اضافه خواهیم کرد.
من برای جدا کردن بخشهای مختلف آدرس ایمیل از این فرمول استفاده میکنم. البته ترکیبش با FIND برای پیدا کردن @ الزامی است.
کاملاً صحیح است کامران عزیز. شناسایی موقعیت @ با استفاده از FIND و سپس استخراج دامنه با MID یکی از کلاسیکترین و بهترین مثالهای کاربردی این تابع است.
یک نکته: در گوگل شیت اگر تعداد کاراکتر درخواستی (پارامتر سوم) بیشتر از طول متن باقیمانده باشد، فرمول خطا نمیدهد و فقط تا انتها را نمایش میدهد. این خیلی خوب است.
به عنوان یک فریلنسر، یادگیری این ترفندها باعث شده پروژههای دیتاسنتر را سریعتر تحویل بدهم. منتظر آموزشهای بعدی هستم.
سینا عزیز، سرعت و دقت دو بال موفقیت در فریلنسینگ هستند. خوشحالیم که در مسیر حرفهای شما نقش کوچکی داریم.
آیا آموزشی برای ترکیب MID با توابع منطقی مثل IF هم دارید؟
مقاله بسیار کاربردی بود. من برای دستهبندی تراکنشهای بانکی فروشگاهم از این فرمول استفاده کردم.
بسیار عالی رویا جان. مدیریت مالی دقیق با استفاده از این توابع، شفافیت کسبوکار شما را دوچندان میکند.
برای استخراج اعداد از بین متنهای فارسی و انگلیسی (میکس) هم جواب میدهد؟ گاهی ترتیب به هم میریزد.
مهدی عزیز، در متون میکس (Bidi)، شمارش کاراکترها بر اساس ذخیرهسازی در حافظه است. اگر کاراکترهای پنهان یا تغییر جهت وجود داشته باشد ممکن است شمارش جابجا شود. در این موارد استفاده از REGEXEXTRACT را پیشنهاد میکنیم.
ممنون، من همیشه فکر میکردم فقط باید از LEFT و RIGHT استفاده کنم، اما MID خیلی منعطفتر است.
دقیقاً همینطور است ساناز گرامی. MID در واقع هم کار LEFT و هم کار RIGHT را میتواند انجام دهد و ابزار کاملتری محسوب میشود.
یک سوال فنی؛ اگر بخواهم از MID در داخل ARRAYFORMULA استفاده کنم تا کل ستون را یکجا پردازش کند، محدودیتی وجود دارد؟
پیمان عزیز، هیچ محدودیتی وجود ندارد. فقط دقت کنید که به جای یک سلول (مثل A1)، بازه را (مثل A1:A) تعریف کنید. این یکی از حرفهایترین روشها برای اتوماسیون در گوگل شیت است.
من از این فرمول برای جدا کردن پیششمارههای مشتریان در CRM استفاده کردم و عالی جواب داد. ممنون از تیم 9persona.
خوشحالیم که در بهینهسازی CRM موفق بودید، بهار عزیز. استفاده هوشمندانه از دادههای مشتریان قدرت رقابتی شما را بالا میبرد.
خسته نباشید. آیا MID روی متون فارسی که از راست به چپ هستند هم به همان ترتیب کاراکترها را میشمارد؟
سوال خوبی است حامد جان. بله، گوگل شیت کاراکترها را بر اساس ترتیب منطقی متن میشمارد. برای متون فارسی هم شمارش از اولین حرف سمت راست (در ظاهر) شروع میشود.
این آموزش برای ما که در بخش HR هستیم و مدام با لیستهای طولانی اسامی و کد پرسنلی سر و کار داریم، فوقالعاده بود.
بسیار خوشحالیم که برای تیم منابع انسانی شما مفید بوده است، الناز عزیز. مدیریت دقیق دیتای پرسنلی زیربنای یک سازمان سالم است.
آیا راهی هست که اگر سلول خالی بود، فرمول MID خطا ندهد؟ من وقتی در گوگل شیت درگ میکنم، ردیفهای خالی #VALUE میدهند.
سلام امیرحسین، بهترین راه استفاده از تابع IFERROR است. فرمول خود را به این صورت بنویسید: =IFERROR(MID(A1, start, num), “”). این کار باعث میشود در صورت نبود داده، سلول خالی بماند.
واقعاً 4000 کلمه آموزش برای یک فرمول؟ ابتدا فکر کردم زیادهروی است اما وقتی مثالهای واقعی بیزینسی را خواندم متوجه شدم چقدر جزئیات مهمی وجود دارد که نادیده میگرفتیم.
نیلوفر عزیز، هدف ما در 9persona تبدیل کردن ابزارهای ساده به اهرمهای قدرتمند برای مدیران است. جزئیات هستند که تفاوت بین یک سیستم معمولی و یک سیستم حرفهای را میسازند.
در بخش ترفندهای پیشرفته، کاش به ترکیب MID با LEN هم اشاره میکردید. وقتی بخواهیم از وسط متن تا انتها را برداریم خیلی کاربردی است.
نکته بسیار هوشمندانهای بود فرهاد عزیز. بله، استفاده از LEN برای تعیین پارامتر سوم در MID باعث میشود بدون توجه به طول متن، تا آخرین کاراکتر استخراج شود. ممنون که این مورد را اضافه کردید.
من میخواهم از یک رشته متنی که حاوی تاریخ است، فقط ماه را استخراج کنم. مثلاً در ‘1402/05/20′ چطور میتوانم ’05’ را جدا کنم؟
سارا جان، اگر تاریخ شما در سلول A1 باشد، میتوانید از فرمول =MID(A1, 6, 2) استفاده کنید. عدد 6 یعنی از کاراکتر ششم شروع کن و عدد 2 یعنی دو کاراکتر را بردار.
به عنوان یک کوچ کسبوکار، همیشه به کلاینتهایم توصیه میکنم نظم دادهای را از همین ابزارهای ساده شروع کنند. استخراج درست کد ملی یا شماره تماس از متنهای طولانی با MID واقعاً در زمان صرفهجویی میکند.
دقیقاً همینطور است علیرضا عزیز. نظم بخشیدن به دادههای خام اولین قدم برای تحلیلهای دقیقتر و تصمیمگیریهای استراتژیک در بیزینس است.
توضیحات بسیار شفاف بود. من بیشتر از اکسل استفاده میکنم، آیا تفاوت خاصی بین تابع MID در گوگل شیت و اکسل وجود دارد؟
مریم گرامی، ساختار و منطق تابع MID در هر دو پلتفرم کاملاً یکسان است. تفاوت اصلی در قابلیتهای اشتراکگذاری و توابع جانبی مثل ARRAYFORMULA در گوگل شیت است که اجازه میدهد فرمول را همزمان روی یک ستون کامل اعمال کنید.
ممنون از مقاله جامع شما. من در کسبوکار کوچکم برای تفکیک کدهای محصول (SKU) که ترکیبی از حروف و اعداد هستند، همیشه با مشکل مواجه بودم. آیا فرمول MID میتواند برای کدهایی که طول متغیر دارند هم استفاده شود؟
سلام رضا عزیز، خوشحالیم که مقاله برایتان مفید بوده است. برای کدهایی با طول متغیر، پیشنهاد میکنیم فرمول MID را با SEARCH یا FIND ترکیب کنید تا نقطه شروع یا تعداد کاراکترها بهصورت پویا شناسایی شود. این ترکیب در مدیریت هوشمند دادهها معجزه میکند.