بلاگ
آموزش جامع فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت
- چگونه میتوانم قیمت اوراق خزانه (Treasury Bill) را به سادگی در گوگل شیت محاسبه کنم؟
- آرگومانهای ضروری فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت کداماند و هر یک چه معنایی دارند؟
- چه خطاهای رایجی ممکن است هنگام استفاده از TBILLPRICE رخ دهد و چگونه آنها را رفع کنم؟
- کاربردهای عملی و مزایای استفاده از فرمول TBILLPRICE برای تحلیلهای مالی چیست؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و شما را با تمام جنبههای فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت آشنا میکنیم. از تعریف دقیق اوراق خزانه گرفته تا ساختار فرمول، نحوه استفاده عملی، نکات مهم و راهنمای رفع خطاها، هر آنچه برای تسلط بر این ابزار قدرتمند مالی نیاز دارید، در اختیارتان قرار خواهد گرفت. هدف ما این است که شما بتوانید به راحتی قیمت اوراق خزانه را محاسبه کرده و از آن در تحلیلهای مالی خود بهرهبرداری کنید، بنابراین تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
فرمول TBILLPRICE چیست؟
فرمول TBILLPRICE یکی از توابع مالی کاربردی در گوگل شیت (و اکسل) است که برای محاسبه قیمت هر ۱۰۰ واحد ارزش اسمی یک سند خزانه (Treasury Bill) استفاده میشود. این تابع بر اساس تاریخ تسویه، تاریخ سررسید و نرخ تخفیف سالانه، قیمت اوراق خزانه را بر حسب هر ۱۰۰ واحد ارزش اسمی برمیگرداند.
اما شاید این سوال پیش بیاید که اوراق خزانه (Treasury Bill) چیست؟ اوراق خزانه (که به اختصار T-Bills نیز نامیده میشوند) اسناد بدهی کوتاهمدت دولتی هستند که معمولاً توسط وزارت خزانهداری ایالات متحده (و دولتهای دیگر) برای تامین مالی هزینهها و مدیریت جریان نقدی منتشر میشوند. این اوراق بدون کوپن بوده و به جای پرداخت بهره دورهای، با تخفیف نسبت به ارزش اسمی خود فروخته میشوند. به این معنا که سرمایهگذار در ابتدا مبلغی کمتر از ارزش اسمی اوراق را پرداخت میکند و در تاریخ سررسید، مبلغ کامل ارزش اسمی به او بازپرداخت میشود. تفاوت بین قیمت خرید و ارزش اسمی، سود سرمایهگذار را تشکیل میدهد. مدت زمان سررسید این اوراق معمولاً کمتر از یک سال است و از ۴ تا ۵۲ هفته متغیر است.
این اوراق به دلیل ریسک پایین، گزینهای جذاب برای سرمایهگذاریهای کوتاهمدت و حفظ سرمایه محسوب میشوند. با استفاده از فرمول TBILLPRICE، سرمایهگذاران و تحلیلگران مالی میتوانند به راحتی قیمت فعلی این اوراق را با توجه به شرایط بازار و نرخهای تخفیف موجود، محاسبه کنند. این محاسبات به آنها کمک میکند تا تصمیمات آگاهانهتری در خصوص خرید و فروش این اوراق اتخاذ کنند.
ساختار و آرگومانهای فرمول TBILLPRICE
برای استفاده صحیح از فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت، لازم است با ساختار و آرگومانهای آن به طور کامل آشنا شوید. این فرمول دارای سه آرگومان ضروری است که به ترتیب عبارتند از: settlement، maturity و discount.
ساختار کلی فرمول به شکل زیر است:
=TBILLPRICE(settlement, maturity, discount)
آرگومان settlement (تاریخ تسویه)
آرگومان settlement نشاندهنده تاریخ تسویه معامله است. این تاریخ، روزی است که اوراق خزانه خریداری میشود و معامله به صورت رسمی نهایی میگردد.
- نوع داده: تاریخ. باید به فرمت تاریخ معتبر در گوگل شیت وارد شود. میتوانید از توابعی مانند
DATE()برای ایجاد تاریخ استفاده کنید، مثلاًDATE(2025, 1, 15)، یا به سلولی ارجاع دهید که حاوی تاریخ است. - نکته مهم: تاریخ تسویه باید قبل از تاریخ سررسید (maturity) باشد. در غیر این صورت، فرمول با خطای #NUM! مواجه خواهد شد.
آرگومان maturity (تاریخ سررسید)
آرگومان maturity به تاریخ سررسید اوراق خزانه اشاره دارد. این تاریخ، روزی است که عمر اوراق به پایان میرسد و دولت مبلغ اسمی آن را به دارنده اوراق بازپرداخت میکند.
- نوع داده: تاریخ. مانند تاریخ تسویه، باید به فرمت تاریخ معتبر در گوگل شیت وارد شود.
- نکته مهم: فاصله بین تاریخ تسویه و تاریخ سررسید برای اوراق خزانه معمولاً کمتر از یک سال است (مثلاً ۴، ۸، ۱۳، ۲۶ یا ۵۲ هفته).
آرگومان discount (نرخ تخفیف)
آرگومان discount نشاندهنده نرخ تخفیف سالانه اوراق خزانه است. این نرخ به صورت درصدی از ارزش اسمی بیان میشود و نمایانگر سودی است که سرمایهگذار با خرید اوراق با قیمت کمتر از ارزش اسمی و دریافت ارزش اسمی کامل در سررسید، کسب میکند.
- نوع داده: عدد. باید به صورت اعشاری (Decimal) وارد شود. برای مثال، اگر نرخ تخفیف ۵ درصد است، باید آن را به صورت
0.05وارد کنید. - نکته مهم: این نرخ باید یک عدد مثبت باشد. نرخ تخفیف یک نوع نرخ بهره است که برای تخمین ارزش فعلی و آتی یک دارایی استفاده می شود.
نحوه استفاده از فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت
استفاده از فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت بسیار ساده است و میتوانید آن را مستقیماً در یک سلول وارد کنید یا از طریق پنجره توابع (Function Wizard) به آن دسترسی داشته باشید. در ادامه، مراحل و مثالهای عملی برای درک بهتر نحوه کار با این فرمول ارائه شده است.
- انتخاب سلول: ابتدا سلولی را که میخواهید نتیجه محاسبه قیمت در آن نمایش داده شود، انتخاب کنید.
- ورود علامت مساوی: در نوار فرمول (Formula Bar) یا مستقیماً در سلول، علامت
=را وارد کنید. - نوشتن نام فرمول: پس از
=، نام فرمول، یعنیTBILLPRICEرا تایپ کنید. گوگل شیت پیشنهادات خودکار (auto-suggest) را نمایش میدهد که میتوانید از آن استفاده کنید. - وارد کردن آرگومانها: پرانتز را باز کرده و سه آرگومان
settlement،maturityوdiscountرا به ترتیب و با کاما از یکدیگر جدا کنید. - فشار دادن Enter: پس از وارد کردن تمامی آرگومانها و بستن پرانتز، کلید
Enterرا فشار دهید تا فرمول اجرا شده و نتیجه نمایش داده شود.
مثال عملی 1: محاسبه قیمت اوراق خزانه با تاریخهای مشخص
فرض کنید میخواهید قیمت یک اوراق خزانه را با مشخصات زیر محاسبه کنید:
- تاریخ تسویه (Settlement Date): 15 ژانویه 2025
- تاریخ سررسید (Maturity Date): 15 آوریل 2025
- نرخ تخفیف (Discount Rate): 5%
فرمول مورد نظر به این شکل خواهد بود:
=TBILLPRICE(DATE(2025,1,15), DATE(2025,4,15), 0.05)
توضیح:
DATE(2025,1,15)تاریخ تسویه را به صورت “15 ژانویه 2025” مشخص میکند.DATE(2025,4,15)تاریخ سررسید را به صورت “15 آوریل 2025” مشخص میکند.0.05نرخ تخفیف 5% را نشان میدهد.
نتیجه این فرمول 98.75 خواهد بود. این بدان معناست که به ازای هر ۱۰۰ واحد ارزش اسمی، قیمت اوراق خزانه ۹۸.۷۵ واحد است.
مثال عملی 2: استفاده از مراجع سلولی برای ورودیها
در اکثر سناریوهای واقعی، بهتر است از مراجع سلولی برای آرگومانهای فرمول استفاده کنید. این کار انعطافپذیری و قابلیت ویرایش بیشتری به شما میدهد.
فرض کنید اطلاعات زیر را در سلولهای گوگل شیت خود دارید:
- سلول
A1: تاریخ تسویه (مثلاً2025/01/15) - سلول
B1: تاریخ سررسید (مثلاً2025/04/15) - سلول
C1: نرخ تخفیف (مثلاً0.05)
فرمول در این حالت به شکل زیر خواهد بود:
=TBILLPRICE(A1, B1, C1)
با این روش، میتوانید با تغییر مقادیر در سلولهای A1، B1 یا C1، نتایج را به صورت لحظهای و بدون نیاز به ویرایش فرمول، مشاهده کنید.
نکات مهم و خطاهای رایج در استفاده از TBILLPRICE
هنگام استفاده از فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت، ممکن است با برخی نکات مهم و خطاهای رایج روبرو شوید. آگاهی از این موارد به شما کمک میکند تا محاسبات دقیقتری داشته باشید و به سرعت مشکلات را برطرف کنید.
بررسی خطای #VALUE!
این خطا زمانی رخ میدهد که یکی از آرگومانهای فرمول، از نوع داده نامعتبر باشد.
- علت:
- وارد کردن متن به جای تاریخ یا عدد.
- فرمت نامعتبر برای تاریخ (مثلاً تاریخ به صورت متن وارد شده باشد نه فرمت تاریخ گوگل شیت).
- نرخ تخفیف به صورت درصد با علامت
%وارد شده باشد، در حالی که فرمول انتظار عدد اعشاری دارد (هرچند گوگل شیت معمولاً5%را به0.05تبدیل میکند، اما همیشه مطمئن شوید).
- راه حل:
- اطمینان حاصل کنید که تاریخها با استفاده از تابع
DATE()یا به فرمت استاندارد تاریخ در سلولها وارد شدهاند. - نرخ تخفیف را به صورت عدد اعشاری (مثلاً
0.05برای 5 درصد) وارد کنید. - بررسی کنید که سلولهای مرجع (در صورت استفاده) حاوی مقادیر صحیح و از نوع داده مناسب باشند.
- اطمینان حاصل کنید که تاریخها با استفاده از تابع
بررسی خطای #NUM!
این خطا زمانی ظاهر میشود که مقادیر عددی ورودی نامعتبر باشند یا نتیجه فرمول خارج از محدوده قابل قبول باشد.
- علت:
- تاریخ تسویه (settlement) برابر یا بزرگتر از تاریخ سررسید (maturity) باشد. این رایجترین دلیل این خطا برای TBILLPRICE است.
- نرخ تخفیف (discount) یک عدد منفی یا بسیار بزرگ باشد که منجر به نتیجه نامعتبر شود.
- راه حل:
- همیشه مطمئن شوید که تاریخ تسویه قبل از تاریخ سررسید است.
- بررسی کنید که نرخ تخفیف منطقی و مثبت باشد (بین 0 تا 1 برای درصد).
سایر نکات مهم:
- مبنای 360 روزه: فرمول TBILLPRICE (مانند بسیاری از توابع مالی مشابه) از قرارداد سال ۳۶۰ روزه (که در بازارهای مالی خاص رایج است) برای محاسبه تعداد روزها استفاده میکند.
- ارجاع به سلولها: برای انعطافپذیری و جلوگیری از خطاهای احتمالی، همواره توصیه میشود که به جای وارد کردن مستقیم تاریخها و نرخها در فرمول، آنها را در سلولهای جداگانه وارد کرده و سپس در فرمول به آن سلولها ارجاع دهید.
کاربردهای فرمول TBILLPRICE در تحلیل مالی
فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت ابزاری قدرتمند برای سرمایهگذاران، تحلیلگران مالی و هر کسی است که با اوراق بهادار کوتاهمدت سروکار دارد. کاربردهای اصلی این فرمول در تحلیل مالی عبارتند از:
- ارزیابی سرمایهگذاری: سرمایهگذاران میتوانند با استفاده از این فرمول، قیمت فعلی اوراق خزانه را با توجه به نرخ تخفیف بازار محاسبه کرده و تصمیم بگیرند که آیا خرید این اوراق در شرایط فعلی بازار به صرفه است یا خیر.
- مقایسه فرصتهای سرمایهگذاری: با محاسبه قیمت اوراق خزانه مختلف با سررسیدهای متفاوت، میتوان آنها را با یکدیگر و با سایر ابزارهای مالی کمریسک مقایسه کرد تا بهترین گزینه را انتخاب نمود.
- مدیریت پرتفوی (Portfolio Management): مدیران پرتفوی میتوانند از TBILLPRICE برای ارزیابی و تنظیم بخش مربوط به ابزارهای بدهی کوتاهمدت در پرتفوی خود استفاده کنند، به خصوص برای حفظ نقدینگی و کاهش ریسک کلی.
- تحلیل حساسیت: با تغییر نرخ تخفیف و مشاهده تغییرات قیمت اوراق خزانه، میتوان حساسیت قیمت این اوراق را نسبت به نوسانات نرخ بهره در بازار سنجید. این تحلیل به پیشبینی عملکرد اوراق در سناریوهای مختلف بازار کمک میکند.
- بودجهبندی و پیشبینی: سازمانها و موسسات مالی میتوانند با استفاده از TBILLPRICE، هزینهها و درآمدهای مرتبط با اوراق خزانه را در بودجهبندی و پیشبینیهای مالی خود لحاظ کنند.
مقایسه TBILLPRICE با سایر فرمولهای مالی در گوگل شیت
گوگل شیت مجموعهای غنی از توابع مالی را ارائه میدهد که هر یک برای هدف خاصی طراحی شدهاند. TBILLPRICE یکی از این توابع است و درک تفاوت آن با سایر توابع مشابه میتواند در انتخاب صحیح فرمول کمک کننده باشد.
- TBILLPRICE در مقابل TBILLYIELD:
- TBILLPRICE: قیمت اوراق خزانه را بر اساس تاریخ تسویه، سررسید و نرخ تخفیف محاسبه میکند.
- TBILLYIELD: برعکس TBILLPRICE عمل میکند. با داشتن تاریخ تسویه، سررسید و قیمت اوراق خزانه، نرخ بازده (yield) آن را محاسبه میکند. این دو تابع مکمل یکدیگر هستند و بسته به اینکه کدام ورودیها را در اختیار دارید و چه چیزی را میخواهید محاسبه کنید، از یکی از آنها استفاده میشود.
- TBILLPRICE در مقابل PRICE:
- TBILLPRICE: به طور خاص برای اوراق خزانه (Treasury Bills) طراحی شده است که اوراق بدون کوپن و کوتاهمدت هستند.
- PRICE: تابعی عمومیتر برای محاسبه قیمت اوراق قرضه با کوپن است و آرگومانهای بیشتری مانند نرخ کوپن، بازده، و مبنای محاسبه روزها را میپذیرد. برای اوراق بدون کوپن مانند T-Bills، استفاده از TBILLPRICE سادهتر و دقیقتر است.
- TBILLPRICE در مقابل DISC:
- DISC: این تابع نرخ تخفیف اوراق بهادار را محاسبه میکند. در حالی که TBILLPRICE قیمت را با داشتن نرخ تخفیف محاسبه میکند، DISC نرخ تخفیف را با داشتن قیمت، ارزش اسمی و روزهای تا سررسید برمیگرداند.
انتخاب فرمول مناسب بستگی به نوع اوراق بهادار (کوپنی یا بدون کوپن)، اطلاعات در دسترس شما و هدفتان از محاسبه دارد. برای اوراق خزانه، TBILLPRICE گزینهای بهینه و دقیق است.
نتیجهگیری
در این مقاله جامع، به بررسی عمیق فرمول TBILLPRICE در گوگل شیت پرداختیم و دیدیم که این تابع ابزاری حیاتی برای هر کسی است که در دنیای مالی فعالیت میکند یا به ارزیابی اوراق خزانه علاقهمند است. از تعریف اوراق خزانه به عنوان ابزارهای بدهی کوتاهمدت دولتی و بدون کوپن گرفته تا تشریح سه آرگومان اصلی فرمول – تاریخ تسویه (settlement)، تاریخ سررسید (maturity) و نرخ تخفیف (discount) – سعی کردیم تمامی جزئیات لازم را پوشش دهیم.
یاد گرفتیم که چگونه میتوان به سادگی این فرمول را در گوگل شیت به کار برد، چه با وارد کردن مستقیم مقادیر و چه با استفاده از مراجع سلولی برای افزایش انعطافپذیری. همچنین، با نکات مهمی در خصوص فرمتهای ورودی و خطاهای رایج مانند #VALUE! و #NUM! آشنا شدیم و راهکارهای عملی برای رفع آنها ارائه کردیم.
در نهایت، به کاربردهای وسیع TBILLPRICE در تحلیلهای مالی، از جمله ارزیابی سرمایهگذاری، مقایسه فرصتها و مدیریت پرتفوی اشاره کردیم و آن را با سایر توابع مالی مشابه در گوگل شیت مقایسه نمودیم. با تسلط بر این فرمول قدرتمند، میتوانید با دقت و سرعت بیشتری به تحلیل اوراق خزانه بپردازید و تصمیمات مالی آگاهانهتری اتخاذ کنید.
خطای #NUM وقتی رخ میده که تاریخ سررسید زودتر از تسویه باشه. من نیم ساعت درگیر همین بودم تا متوجه شدم!
نکته بسیار مهمی بود کیوان عزیز. رعایت ترتیب زمانی در توابع مالی حیاتی است. خوشحالم که مشکل رو پیدا کردید.
ممنون از تیم 9persona برای این محتوای تخصصی. منتظر آموزشهای بعدی در حوزه توابع آماری گوگل شیت هستیم.
چطور میتونم خروجی این فرمول رو به صورت خودکار در یک داشبورد مدیریتی آپدیت کنم؟
سعید عزیز، میتوانید از تابع GOOGLEFINANCE برای دریافت نرخهای لحظهای استفاده کنید و آن را به عنوان ورودی Discount در فرمول TBILLPRICE قرار دهید تا قیمتها همیشه بهروز باشند.
بسیار عالی. برای محاسبات مالی شخصی هم خیلی کاربرد داره، مخصوصاً وقتی میخوایم بدونیم خرید اوراق در بازار ثانویه به صرفه هست یا نه.
دقیقاً نازنین عزیز. تحلیل قیمت در بازار ثانویه و مقایسه آن با ارزش ذاتی اوراق، کلید موفقیت در سرمایهگذاریهای کمریسک است.
یکی از نکاتی که در آموزش فراموش شد، محدودیت یکساله اوراق خزانه در این فرمول است. اگر سررسید بیش از یک سال باشد، گوگل شیت خطا میدهد.
من برای پایاننامهام به این محاسبات نیاز داشتم و خیلی کمکم کرد. فقط یک سوال، تاریخ تسویه حتماً باید تاریخ امروز باشه؟
خیر سپیده جان. تاریخ تسویه (Settlement) تاریخی است که اوراق خریداری میشوند. میتواند تاریخ امروز باشد یا هر تاریخی در گذشته یا آینده که معامله در آن ثبت شده است.
در بیزنس کوچینگ، تحلیل دیتا حرف اول رو میزنه. ممنون که ابزارهای تخصصی رو به زبان ساده آموزش میدید.
مقاله جامع و کاملی بود. ای کاش یک مثال عملی از مقایسه دو نوع اوراق مختلف با این فرمول هم قرار میدادید.
ممنون از پیشنهادت زهرا جان. در آپدیتهای بعدی حتماً یک فایل نمونه گوگل شیت برای مقایسه چندین پورتفوی اوراق خزانه اضافه خواهیم کرد.
تفاوت این فرمول با PRICE معمولی در گوگل شیت چیه؟ چرا باید از نسخه مخصوص T-Bill استفاده کنیم؟
پیمان عزیز، تابع PRICE برای اوراقی است که بهره دورهای (Coupon) پرداخت میکنند، اما TBILLPRICE مخصوص اوراق میانمدت و کوتاهمدتی است که بدون کوپن و با تخفیف فروخته میشوند (Zero-coupon bonds).
آیا تابعی وجود داره که برعکس عمل کنه؟ یعنی قیمت رو بدیم و نرخ بازدهی (Yield) رو بهمون بده؟
بله نیلوفر جان، برای این کار باید از تابع TBILLYIELD استفاده کنید که دقیقاً مکمل TBILLPRICE است و نرخ بازدهی سالانه را بر اساس قیمت خرید محاسبه میکند.
واقعاً استفاده از توابع مالی گوگل شیت برای بیزنسهای کوچک که بودجه خرید نرمافزارهای سنگین تحلیل مالی رو ندارن، یک نعمته.
کاملاً موافقم امیرحسین عزیز. یادگیری این ابزارها بخشی از سواد مالی است که هر صاحب کسبوکاری برای مدیریت نقدینگی و سرمایهگذاریهای کوتاهمدت به آن نیاز دارد.
آموزش خیلی روانی بود. پارامتر Discount توی این فرمول دقیقاً همون نرخ بهره است یا تفاوت داره؟
سارا جان، پارامتر Discount در واقع نرخ تخفیف سالانه اوراق است. در اوراق خزانه (T-Bills) ما بهره میاندوره نداریم و سود شما از تفاوت قیمت خرید و قیمت اسمی در سررسید حاصل میشود.
من موقع استفاده از فرمول با خطای #VALUE مواجه میشم. فکر میکنم مشکل از فرمت تاریخها باشه. راهنمایی میکنید؟
فرهاد عزیز، شایعترین دلیل این خطا وارد کردن تاریخ به صورت متن است. حتماً مطمئن شوید که تاریخها با فرمت صحیح (مثلاً با تابع DATE) وارد شدهاند یا فرمت سلولها روی Date تنظیم شده باشد.
بسیار کاربردی بود. به عنوان یک کوچ کسبوکار، همیشه به مراجعینم توصیه میکنم که تحلیلهای مالیشون رو از اکسل به گوگل شیت منتقل کنن تا قابلیت همکاری تیمی بیشتر بشه.
دقیقاً همینطور است مریم جان. یکپارچگی گوگل شیت با سایر ابزارهای ابری، به تیمهای مالی و مدیران اجازه میدهد در لحظه روی دادههای حساس مثل تحلیل اوراق خزانه تعامل داشته باشند.
ممنون از مقاله خوبتون. یک سوال داشتم؛ آیا این فرمول برای اسناد خزانه دولتی ایران (اخزا) هم کاربرد داره یا فقط مخصوص اوراق قرضه بینالمللیه؟
سلام رضا عزیز. بله، ماهیت محاسباتی TBILLPRICE بر اساس نرخ تخفیف و ارزش اسمی ۱۰۰ است. اگر پارامترهای تاریخ سررسید و نرخ تنزیل را طبق شرایط اوراق اخزا تنظیم کنید، میتوانید قیمت تعادلی را محاسبه کنید، هرچند در بازار ایران مکانیزمهای کشف قیمت ممکن است کمی متفاوت باشد.