بلاگ
تعادل بین کار و زندگی: چالشها و راهکارهای هر تیپ انیاگرام برای رسیدن به تعادل
- آیا دائماً احساس میکنید بین فشارهای شغلی و مسئولیتهای شخصی خود غرق شدهاید؟
- چگونه میتوان با شناخت تیپ شخصیتی خود در انیاگرام، به یک تعادل پایدار بین کار و زندگی دست یافت؟
- چالشهای منحصر به فرد تیپ شخصیتی شما در مسیر رسیدن به تعادل کار و زندگی چیست؟
- آیا راهکارهای عملی و مشخصی برای هر تیپ انیاگرام وجود دارد تا از فرسودگی شغلی جلوگیری کند؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات و بیشتر از آن پاسخ خواهیم داد. ما به شما نشان میدهیم که چگونه میتوانید با استفاده از دانش کهن انیاگرام، به درک عمیقتری از نیازها، ترسها و انگیزههای خود برسید و از این آگاهی برای ایجاد یک زندگی متعادلتر و رضایتبخشتر بهره ببرید. دستیابی به تعادل کار و زندگی با انیاگرام فقط یک رویا نیست، بلکه یک هدف قابل دسترس است که با شناخت خود و به کارگیری استراتژیهای درست، میتوانید به آن دست پیدا کنید. با ما همراه باشید تا سفری به دنیای درون خود را آغاز کرده و کلیدهای رسیدن به آرامش و تعادل را بیابید.
چرا انیاگرام ابزاری قدرتمند برای تعادل کار و زندگی است؟
انیاگرام (Enneagram) یک سیستم قدرتمند شخصیتشناسی است که افراد را به ۹ تیپ اصلی تقسیم میکند. اما این سیستم فراتر از یک برچسب ساده است. انیاگرام به ما کمک میکند تا انگیزههای اصلی، ترسهای ناخودآگاه و الگوهای رفتاری تکرارشونده خود را که بر تمام جنبههای زندگیمان، از جمله کار و روابط شخصی، تأثیر میگذارند، بشناسیم. وقتی صحبت از تعادل کار و زندگی با انیاگرام میشود، این ابزار به ما یک نقشه راه شخصیسازی شده ارائه میدهد. به جای ارائه راهکارهای کلی و یکسان برای همه، انیاگرام به ما نشان میدهد که چرا و چگونه تعادل ما به هم میریزد و چه استراتژیهای مشخصی برای تیپ شخصیتی ما کارساز خواهد بود.
به عنوان مثال، یک تیپ ۳ (موفقیتطلب) ممکن است تعادل خود را به دلیل اعتیاد به کار و کسب موفقیت از دست بدهد، در حالی که یک تیپ ۹ (صلحطلب) ممکن است به دلیل ناتوانی در نه گفتن و اجتناب از تعارض، مرزهای بین کار و زندگی شخصیاش را محو کند. درک این تفاوتهای ظریف، اولین و مهمترین قدم برای ایجاد تغییر پایدار است. با شناخت تیپ انیاگرام خود، میتوانید نقاط ضعف خود را شناسایی کرده و راهکارهایی را به کار بگیرید که مستقیماً ریشه مشکل را هدف قرار میدهند.
چالشها و راهکارهای هر تیپ انیاگرام برای رسیدن به تعادل
در ادامه، به بررسی دقیق چالشها و راهکارهای خاص هر یک از ۹ تیپ شخصیتی انیاگرام برای دستیابی به تعادل کار و زندگی میپردازیم. تیپ خود را پیدا کنید و ببینید چگونه میتوانید زندگی حرفهای و شخصی خود را هماهنگتر کنید.
تیپ ۱: کمالگرا (The Perfectionist)
چالشها: افراد تیپ یک، با منتقد درونی قدرتمند خود زندگی میکنند. آنها استانداردهای بسیار بالایی برای خود و دیگران دارند و دائماً در تلاش برای بهبود همه چیز هستند. این تمایل به کمالگرایی باعث میشود که به سختی کار را رها کنند، زیرا همیشه حس میکنند “هنوز جای کار دارد”. آنها مستعد کار بیش از حد، استرس ناشی از اشتباهات کوچک و فرسودگی شغلی هستند، زیرا احساس میکنند مسئولیت اصلاح همه چیز بر عهده آنهاست.
راهکارها:
- تمرین «به اندازه کافی خوب»: آگاهانه تصمیم بگیرید که برخی کارها را با استاندارد ۸۰٪ به پایان برسانید. این کار به شما کمک میکند تا انرژی خود را برای کارهای واقعاً مهم ذخیره کنید.
- زمانبندی برای استراحت: همانطور که برای جلسات کاری برنامهریزی میکنید، برای استراحت، تفریح و سرگرمی نیز در تقویم خود زمان مشخصی را در نظر بگیرید و به آن پایبند باشید.
- پذیرش اشتباهات: به خود یادآوری کنید که اشتباه کردن بخشی از فرآیند یادگیری و رشد است. به جای سرزنش خود، از اشتباهات به عنوان یک فرصت برای بهبود استفاده کنید.
- واگذاری وظایف: یاد بگیرید که به دیگران اعتماد کرده و وظایف را واگذار کنید. لازم نیست همه کارها را خودتان انجام دهید.
تیپ ۲: یاریرسان (The Helper)
چالشها: تیپ دوها انرژی خود را از کمک به دیگران و احساس مورد نیاز بودن میگیرند. چالش اصلی آنها در ناتوانی از “نه گفتن” است. آنها نیازهای دیگران را بر نیازهای خود اولویت میدهند و مرزهای ضعیفی بین کار و زندگی شخصی دارند. این موضوع میتواند به سرعت منجر به خستگی، رنجش و احساس نادیده گرفته شدن شود، زیرا انتظار دارند دیگران نیز به همان اندازه به آنها توجه کنند.
راهکارها:
- تمرین نه گفتن: با موارد کوچک شروع کنید. مودبانه اما قاطعانه درخواستهایی را که خارج از توان یا زمان شماست، رد کنید.
- شناسایی نیازهای شخصی: زمانی را برای خود اختصاص دهید تا بفهمید واقعاً چه چیزی شما را خوشحال میکند و به چه چیزی نیاز دارید. این نیازها را در اولویت قرار دهید.
- درخواست کمک: به یاد داشته باشید که شما هم میتوانید از دیگران کمک بخواهید. این نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه قدرت و خودآگاهی است.
- ایجاد مرزهای مشخص: ساعات کاری مشخصی برای خود تعیین کنید و خارج از آن زمان، به ایمیلها یا تماسهای کاری پاسخ ندهید.
تیپ ۳: موفقیتطلب (The Achiever)
چالشها: افراد تیپ سه، ارزش خود را با دستاوردها و موفقیتهایشان میسنجند. آنها به شدت به کار معتاد میشوند و تصویر بیرونی آنها برایشان اهمیت زیادی دارد. چالش اصلی آنها این است که از احساسات واقعی خود و نیاز به استراحت غافل میشوند و دائماً در حال انجام دادن و رسیدن به هدف بعدی هستند. این سبک زندگی میتواند منجر به فرسودگی و احساس پوچی درونی شود.
راهکارها:
- تعریف مجدد موفقیت: موفقیت را فراتر از دستاوردهای شغلی و مالی تعریف کنید. موفقیت در روابط، سلامتی و آرامش درونی را نیز در نظر بگیرید.
- برنامهریزی برای «زمانِ بودن»: به جای «زمانِ انجام دادن»، زمانی را برای بودن در لحظه و بدون هیچ هدفی برنامهریزی کنید. مدیتیشن و ذهنآگاهی میتواند بسیار مفید باشد.
- ارتباط با احساسات: زمانی را برای بررسی احساسات خود اختصاص دهید. از خود بپرسید “واقعاً چه حسی دارم؟” به جای “چه کاری باید انجام دهم؟”
- کاشت ارزشهای درونی: بر روی ارزشهای درونی خود تمرکز کنید، نه فقط بر تأیید بیرونی. کارهایی را انجام دهید که برای خودتان معنادار هستند، حتی اگر کسی آنها را نبیند.
تیپ ۴: فردگرا (The Individualist)
چالشها: تیپ چهارها به دنبال معنا، اصالت و هویت منحصر به فرد خود هستند. آنها میتوانند در نوسانات خلقی و احساسات عمیق خود غرق شوند. چالش آنها در محیط کار این است که ممکن است احساس کنند درک نمیشوند یا کارشان به اندازه کافی خلاقانه و معنادار نیست. این موضوع میتواند منجر به اهمالکاری، بیانگیزگی و جدا شدن از واقعیتهای کاری شود.
راهکارها:
- ایجاد روتینهای پایدار: یک ساختار و روتین روزانه برای خود ایجاد کنید. این کار به شما کمک میکند تا در میان طوفانهای احساسی، ثبات خود را حفظ کنید.
- یافتن معنا در کارهای روزمره: سعی کنید در کارهای عادی و روزمره نیز زیبایی و معنا پیدا کنید. لازم نیست همه چیز خارقالعاده و خاص باشد.
- همکاری با دیگران: به جای منزوی کردن خود، با دیگران همکاری کنید. این کار به شما کمک میکند تا احساس تعلق بیشتری داشته باشید و از دیدگاههای مختلف بهرهمند شوید.
- کانالیزه کردن خلاقیت: خلاقیت خود را در پروژههای مشخص و با زمانبندی معین به کار بگیرید تا از غرق شدن در ایدههای بیپایان جلوگیری کنید.
تیپ ۵: جستجوگر (The Investigator)
چالشها: افراد تیپ پنج به دنبال دانش و درک عمیق هستند. آنها انرژی محدودی دارند و برای شارژ مجدد به تنهایی نیاز دارند. چالش اصلی آنها در محیط کار، تمایل به انزوا و جدا شدن از تیم است. آنها ممکن است آنقدر در دنیای اطلاعات و ایدههای خود غرق شوند که مرزهای کاری را فراموش کرده و انرژی اجتماعی و فیزیکی خود را به طور کامل تخلیه کنند.
راهکارها:
- مدیریت انرژی، نه زمان: به جای تمرکز بر مدیریت زمان، بر مدیریت انرژی خود تمرکز کنید. فعالیتهایی که انرژی شما را تخلیه یا شارژ میکنند شناسایی کنید و بر اساس آن برنامهریزی کنید.
- تعیین مرزهای ذهنی: زمان مشخصی را برای تحقیق و یادگیری در نظر بگیرید و پس از آن، آگاهانه ذهن خود را از کار جدا کنید و به فعالیتهای فیزیکی یا اجتماعی بپردازید.
- مشارکت عملی: به جای اینکه فقط در تئوری بمانید، دانش خود را به صورت عملی به کار بگیرید و در پروژهها مشارکت کنید. این کار به شما احساس مفید بودن بیشتری میدهد.
- برنامهریزی برای تعاملات اجتماعی: تعاملات اجتماعی را مانند یک قرار کاری در برنامه خود بگنجانید تا از انزوای بیش از حد جلوگیری کنید.
تیپ ۶: وفادار (The Loyalist)
چالشها: تیپ ششها به دنبال امنیت و حمایت هستند. ذهن آنها دائماً در حال پیشبینی بدترین سناریوها و آماده شدن برای آنهاست. این اضطراب و شک مداوم میتواند انرژی زیادی از آنها بگیرد و باعث شود حتی در زمان استراحت نیز نتوانند آرامش داشته باشند. آنها به سختی به خود و تصمیماتشان اعتماد میکنند و ممکن است برای جلب رضایت مدیران، بیش از حد کار کنند.
راهکارها:
- تمرین اعتماد به خود: با تصمیمگیریهای کوچک شروع کنید و به نتایج آن اعتماد کنید. به تدریج توانایی خود را در مدیریت موقعیتها باور خواهید کرد.
- تکنیکهای مدیریت اضطراب: تکنیکهایی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن و نوشتن نگرانیها بر روی کاغذ میتواند به آرام کردن ذهن شما کمک کند.
- تمرکز بر لحظه حال: به جای غرق شدن در نگرانیهای آینده، تلاش کنید بر روی کاری که در حال حاضر انجام میدهید تمرکز کنید.
- یافتن منبع امنیت درونی: به جای جستجوی امنیت در منابع بیرونی (مانند شغل یا تأیید دیگران)، سعی کنید منبع امنیت و آرامش را در درون خود پیدا کنید.
تیپ ۷: خوشگذران (The Enthusiast)
چالشها: تیپ هفتها به دنبال تجربیات جدید، هیجان و لذت هستند. آنها از درد و احساسات منفی فرار میکنند و دوست دارند گزینههای خود را باز نگه دارند. چالش اصلی آنها در تعهد به یک مسیر و انجام کارهای روتین و خستهکننده است. آنها ممکن است پروژههای زیادی را با اشتیاق شروع کنند اما قبل از اتمام، آنها را رها کرده و به سراغ چیز جدیدی بروند. این پراکندگی انرژی، مانع از دستیابی به تعادل میشود.
راهکارها:
- هنر به پایان رساندن: خود را متعهد کنید که پروژهها را به اتمام برسانید، حتی اگر جذابیت اولیه خود را از دست داده باشند. از رضایت حاصل از تکمیل کارها لذت ببرید.
- پذیرش احساسات ناخوشایند: به جای فرار از احساسات منفی، به خود اجازه دهید آنها را تجربه کنید. این کار به شما کمک میکند تا به بلوغ عاطفی بیشتری برسید.
- تمرین شکرگزاری: به جای تمرکز بر چیزی که ندارید یا تجربه بعدی، بر روی چیزهایی که در حال حاضر دارید تمرکز کرده و برای آنها شکرگزار باشید.
- ایجاد عمق به جای وسعت: به جای داشتن تجربیات سطحی زیاد، سعی کنید در چند حوزه مشخص، عمیق شوید و از آن لذت ببرید.
تیپ ۸: چالشگر (The Challenger)
چالشها: تیپ هشتها به دنبال کنترل محیط و محافظت از خود و اطرافیانشان هستند. آنها انرژی زیادی دارند و بسیار قاطع و عملگرا هستند. چالش اصلی آنها این است که آسیبپذیری خود را انکار میکنند و ممکن است آنقدر کار کنند تا از پا درآیند. آنها مرز مشخصی بین کار و استراحت قائل نیستند و ممکن است به اطرافیان خود نیز فشار زیادی وارد کنند.
راهکارها:
- پذیرش آسیبپذیری: به خود اجازه دهید که خسته شوید، نیاز به کمک داشته باشید و گاهی اوقات کنترل اوضاع را رها کنید. این نشانه قدرت است، نه ضعف.
- گوش دادن فعال: به جای اینکه همیشه در حال دستور دادن و کنترل باشید، زمانی را برای گوش دادن به نظرات و احساسات دیگران اختصاص دهید.
- فعالیتهای آرامشبخش: فعالیتهایی را پیدا کنید که به شما کمک میکند تا انرژی شدید خود را به شیوهای آرامتر تخلیه کنید، مانند پیادهروی در طبیعت یا یوگا.
- واگذاری کنترل: تمرین کنید که کنترل برخی امور را به دیگران بسپارید. این کار نه تنها بار را از روی دوش شما برمیدارد، بلکه به دیگران نیز فرصت رشد میدهد.
تیپ ۹: صلحطلب (The Peacemaker)
چالشها: تیپ نه ها به دنبال صلح و هماهنگی درونی و بیرونی هستند. آنها از تعارض اجتناب می کنند و تمایل دارند با جریان پیش بروند و نیازهای خود را نادیده بگیرند. چالش اصلی آنها در تعیین اولویت ها و “نه گفتن” است. آنها ممکن است با کارهای دیگران موافقت کنند تا از تنش جلوگیری کنند و در نتیجه، برای کارهای مهم خودشان وقت و انرژی کافی نداشته باشند. اهمال کاری و بی تفاوتی از دیگر مشکلات آنهاست.
راهکارها:
- شناسایی و بیان نیازها: زمانی را برای فکر کردن به خواسته های واقعی خود اختصاص دهید. تمرین کنید که این نیازها و نظرات خود را به آرامی و با قاطعیت بیان کنید.
- تعیین اولویتهای شخصی: هر روز سه کار مهم که برای شما اهمیت دارد را مشخص کرده و ابتدا آنها را انجام دهید، قبل از اینکه درگیر کارهای دیگران شوید.
- ایجاد تعارض سازنده: به یاد داشته باشید که هر تعارضی مخرب نیست. گاهی اوقات بیان نظرات مخالف برای رسیدن به یک راه حل بهتر ضروری است.
- انرژی خود را فعال کنید: برای جلوگیری از بی حالی و اهمال کاری، فعالیت های فیزیکی منظم را در برنامه روزانه خود بگنجانید. تعیین اهداف کوچک و قابل دستیابی نیز به شما انگیزه می دهد.
نتیجهگیری: تعادل یک مقصد نیست، یک سفر است
دستیابی به تعادل کار و زندگی با انیاگرام یک فرآیند مستمر و پویا است. اینطور نیست که یک روز به تعادل برسید و برای همیشه در آن باقی بمانید. زندگی پر از چالشهای جدید است و ما دائماً در حال رشد و تغییر هستیم. انیاگرام به ما یک قطبنمای درونی میدهد که با استفاده از آن میتوانیم مسیر خود را در این سفر پیدا کنیم. با شناخت عمیق تیپ شخصیتی خود، آگاهی از چالشهای منحصر به فردتان و به کارگیری راهکارهای متناسب، میتوانید آگاهانهتر زندگی کنید، از فرسودگی جلوگیری کرده و یک زندگی هماهنگ و رضایتبخش را برای خود بسازید. این سفر با خودآگاهی آغاز میشود و با تمرین و تعهد ادامه مییابد.
راهکارهای تیپ ۱ برای من که مدیر یک بخش هستم خیلی کاربردی بود. متوجه شدم که سختگیری بیش از حدم داره به تیم آسیب میزنه.
فاطمه عزیز، آگاهی اولین قدم تغییر است. توسعه هوش هیجانی (EQ) در کنار انیاگرام میتواند از شما مدیری الهامبخش و در عین حال متعادل بسازد.
من تیپ ۵ هستم و توی جلسات طولانی واقعاً انرژی از دست میدم. چطور میتونم به همکارانم بگم که نیاز به فضای خصوصی دارم بدون اینکه سوءتفاهم بشه؟
مهران عزیز، صراحت در بیان نیازهای محیطی (Environmental Needs) بخشی از حرفهای بودن است. میتوانید به تیم بگویید که برای پردازش بهتر اطلاعات، نیاز دارید زمانهای مشخصی را در تمرکز عمیق (Deep Work) باشید.
به عنوان یک مادر شاغل و تیپ ۲، این مقاله به من کمک کرد بفهمم چرا همیشه خودم رو در اولویت آخر میذارم. ممنونم از راهکارهای عملیتون.
خوشحالیم که براتون مفید بوده سمیرا جان. فراموش نکنید که شما فقط وقتی میتوانید منبع عشق و حمایت برای دیگران باشید که خودتان از نظر انرژی تامین باشید.
بحث Work-Life Balance توی فرهنگ کاری ایران خیلی سخت اجرا میشه، مخصوصاً وقتی مدیرت با این مفاهیم آشنا نباشه.
حق با شماست پویا عزیز. به همین دلیل ما در تلاشیم با آموزش این مباحث به مدیران، فرهنگ سازمانی را به سمتی ببریم که سلامت روان کارکنان بخشی از استراتژی رشد شرکت باشد.
من هنوز مطمئن نیستم کدوم تیپ هستم، اما اکثر چالشهای تیپ ۲ و ۴ رو دارم. چطور میتونم دقیقتر متوجه بشم؟
مهسا جان، تشخیص تیپ گاهی زمانبر است. پیشنهاد میکنیم تست معتبر انیاگرام را در سایت ما انجام دهید و یا از خدمات مشاوره فردی استفاده کنید تا با بررسی انگیزههای درونی، تیپ اصلی شما مشخص شود.
چقدر خوبه که نگاه سیستمی به شخصیت و بیزنس دارید. انیاگرام در مدیریت منابع انسانی هم خیلی کاربرد داره.
دقیقاً فرهاد عزیز، استفاده از انیاگرام در سازمانها باعث بهبود درک متقابل و افزایش بهرهوری تیمی از طریق احترام به تفاوتهای فردی میشود.
مقاله عالی بود. من تیپ ۶ هستم و همیشه نگران سناریوهای بد در کارم. این اضطراب اجازه نمیده حتی وقتی خونه هستم استراحت کنم.
زهرای عزیز، امنیت برای تیپ ۶ اولویت است. داشتن یک سیستم پشتیبان و نوشتن نگرانیها (Journaling) میتواند به شما کمک کند تا ذهنتان را در پایان ساعت کاری تخلیه کرده و به آرامش برسید.
به عنوان تیپ ۷، تمرکز روی یک پروژه تا انتها برام سخته. همیشه دوست دارم شاخه به شاخه بپرم. راهکاری برای مدیریت زمان دارید؟
امیر عزیز، محدودیت برای تیپ ۷ میتواند آزادیبخش باشد. استفاده از تکنیکهایی مثل پومودورو و متعهد ماندن به یک برنامه ریزی منضبط روزانه، مانع از هدر رفتن پتانسیلهای بالای شما میشود.
تیپ ۴ هستم و پیدا کردن معنا در کارهای روتین اداری برام سخته. وقتی کار برام تکراری میشه، کلاً از نظر روحی بههم میریزم.
هدی جان، برای تیپ ۴، شخصیسازی فضای کار و تزریق خلاقیت به وظایف روزمره بسیار حیاتی است. سعی کنید پروژههایی را بپذیرید که به شما اجازه ابراز وجود میدهند.
من تیپ ۸ هستم و همیشه در حالت جنگندگی برای اهداف شرکت! این مقاله بهم نشون داد که شدت (Intensity) زیاد من میتونه باعث بشه اطرافیانم در زندگی شخصی آسیب ببینند.
آرش عزیز، قدرت شما عالی است اما یادگیری ‘آرامش در عین قدرت’ کلید تعادل برای تیپ ۸ است. سعی کنید در خانه زره جنگی خود را در بیاورید و اجازه دهید جنبههای نرمتر شخصیتتان هم دیده شود.
واقعاً انیاگرام ابزار عجیبی برای خودشناسیه. من قبلاً فکر میکردم فقط تنبلم، اما فهمیدم به عنوان تیپ ۹، دارم با اهمالکاری از تعارضات فرار میکنم.
خوشحالیم که این آگاهی برای شما ایجاد شده، نیلوفر جان. شناخت مکانیزمهای دفاعی تیپ ۹ به شما کمک میکند تا به جای منفعل بودن، با اولویتبندی درست، کنترل زندگیتان را در دست بگیرید.
تیپ ۵ هستم و تحلیل بیش از حد مسائل (Over-thinking) باعث میشه انرژی ذهنیم تموم بشه و وقتی به خونه میرسم دیگه حوصله هیچ تعاملی ندارم. مقاله بسیار مفیدی بود.
علیرضای عزیز، تیپهای پنج نیاز به ‘زمان شارژ مجدد’ دارند. استراتژی شما باید تفکیک زمانی دقیق بین دنیای ذهنی و دنیای واقعی باشد تا تعادل کار و زندگی حفظ شود.
به عنوان تیپ ۲، نه گفتن به درخواستهای همکاران برام سختترین کار دنیاست. همیشه بعد از ساعت کاری هم مشغول کمک به دیگران هستم و از زندگی خودم میزنم.
مریم گرامی، شما باید یاد بگیرید که ‘نه’ گفتن به دیگران به معنای ‘بله’ گفتن به سلامت روان خودتان است. در بیزنس کوچینگ، ما روی تعیین مرزهای سالم (Healthy Boundaries) تاکید زیادی داریم تا از فرسودگی عاطفی شما جلوگیری شود.
برای من که تیپ ۱ هستم، رها کردن کمالگرایی در محیط کار بزرگترین چالشه. همیشه حس میکنم اگر من نباشم کارها درست پیش نمیره. چطور میتونم به تیمم بیشتر اعتماد کنم؟
رضای عزیز، برای تیپ یک، تفویض اختیار (Delegation) یک تمرین معنوی و مدیریتی است. سعی کنید با پروژههای کوچک شروع کنید و بپذیرید که ‘کافی بودن’ گاهی بهتر از ‘عالی بودن’ است تا زمان آزاد برای زندگی شخصیتان فراهم شود.
من به عنوان یک تیپ ۳ همیشه فکر میکردم که ارزش من در گرو دستاوردهام هست. این مقاله به من یادآوری کرد که Burnout چقدر به تیپ شخصیتی من نزدیکه و باید روی هویت خودم خارج از کار بیشتر تمرکز کنم.
دقیقاً سارا جان، تیپهای سه معمولاً در تله ‘انجام دادن’ به جای ‘بودن’ میافتند. پیشنهاد میکنیم تمرینات خودمراقبتی را به عنوان بخشی از لیست کارهای روزانه (To-do list) خود قرار دهید تا به همان اندازه که به کار اهمیت میدهید، به استراحت هم بها دهید.