بلاگ
چکیده کتاب “The Enneagram: Understanding Yourself and the Others in Your Life” نوشته هلن پالمر
معرفی کتاب انیاگرام اثر هلن پالمر
کتاب “The Enneagram: Understanding Yourself and the Others in Your Life” نوشته هلن پالمر، یکی از منابع معتبر و تأثیرگذار در زمینه مدل انیاگرام است. این کتاب به بررسی نه تیپ شخصیتی مختلف میپردازد و به خوانندگان کمک میکند تا با استفاده از انیاگرام، خود و دیگران را بهتر درک کنند. پالمر با رویکردی جامع و عملی، به توضیح ویژگیها، نقاط قوت و ضعف هر تیپ شخصیتی میپردازد و راهکارهایی برای بهبود روابط و رشد فردی ارائه میدهد.
1. مفهوم انیاگرام
انیاگرام یک مدل شخصیت است که شامل نه تیپ شخصیتی میباشد. هر تیپ دارای ویژگیها، الگوهای رفتاری و انگیزههای خاص خود است. پالمر در کتاب خود به تفصیل به هر یک از این نه تیپ پرداخته و ویژگیهای آنها را توضیح میدهد. این تیپها عبارتند از:
- تیپ 1 (کمالگرا): افرادی که به دنبال کمال و بهبود خود و دیگران هستند و معمولاً دارای استانداردهای بالایی هستند. آنها به اصول و ارزشها اهمیت میدهند و ممکن است به شدت انتقادگر باشند.
- تیپ 2 (مددکار): افرادی که به دیگران کمک میکنند و به دنبال تأیید و محبت از دیگران هستند. آنها معمولاً احساسات دیگران را درک میکنند و به نیازهای دیگران پاسخ میدهند.
- تیپ 3 (رقابتجو): افرادی که به موفقیت و تصویر عمومی خود اهمیت میدهند. آنها معمولاً دارای انگیزههای قوی برای دستیابی به اهداف هستند و ممکن است به شدت رقابتی باشند.
- تیپ 4 (منحصربهفرد): افرادی که به دنبال هویت و اصالت خود هستند و معمولاً احساسات عمیقی دارند. آنها ممکن است احساس تنهایی و عدم تطابق با دیگران کنند.
- تیپ 5 (محقق): افرادی که به دنبال دانش و درک عمیق از موضوعات هستند. آنها معمولاً تمایل به انزوا دارند و ممکن است از ارتباطات اجتماعی دوری کنند.
- تیپ 6 (وفادار): افرادی که به دنبال امنیت و حمایت هستند و معمولاً دارای نگرانیهایی درباره آینده هستند. آنها به دیگران وفادارند و ممکن است به شدت محتاط باشند.
- تیپ 7 (ماجراجو): افرادی که به دنبال تجربههای جدید و لذت هستند. آنها معمولاً از محدودیتها فراری هستند و به دنبال سرگرمی و خوشی میگردند.
- تیپ 8 (مدیر): افرادی که به دنبال کنترل و قدرت هستند و معمولاً دارای شخصیت قوی و رهبری هستند. آنها ممکن است به شدت مستقل و قاطع باشند.
- تیپ 9 (صلحجو): افرادی که به دنبال آرامش و هماهنگی هستند و معمولاً از درگیریها دوری میکنند. آنها ممکن است به راحتی از نیازهای خود چشمپوشی کنند.
2. کاربرد انیاگرام در خودآگاهی
پالمر در کتاب خود به توضیح چگونگی استفاده از انیاگرام برای خودآگاهی و رشد شخصی میپردازد. او تأکید میکند که شناخت تیپ شخصیتی میتواند به افراد کمک کند تا نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کنند و در نتیجه به بهبود روابط و عملکرد خود بپردازند.
- شناسایی الگوهای رفتاری: با شناخت تیپ شخصیتی، افراد میتوانند الگوهای رفتاری خود را شناسایی کرده و درک کنند که چگونه این الگوها بر روابط و تصمیمگیریهای آنها تأثیر میگذارد.
- توسعه مهارتهای اجتماعی: با درک بهتر از خود و دیگران، افراد میتوانند مهارتهای اجتماعی خود را تقویت کنند و روابط مثبتتری ایجاد کنند.
- مدیریت استرس و چالشها: شناخت تیپ شخصیتی میتواند به افراد کمک کند تا در مواجهه با استرس و چالشها بهتر عمل کنند و راهکارهای مؤثرتری برای مدیریت احساسات خود پیدا کنند.
3. تأثیر انیاگرام بر روابط
کتاب همچنین به تأثیر انیاگرام بر روابط بین فردی میپردازد. پالمر توضیح میدهد که چگونه شناخت تیپهای شخصیتی میتواند به بهبود ارتباطات و کاهش تنشها کمک کند. با درک نیازها و انگیزههای دیگران، افراد میتوانند به راحتی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و از سوءتفاهمها جلوگیری کنند.
4. تمرینات و ابزارها
در کتاب، پالمر تمرینات و ابزارهایی را برای کمک به خوانندگان در شناسایی تیپ شخصیتی خود و توسعه خودآگاهی ارائه میدهد. این تمرینات شامل خودسنجیها، پرسشنامهها و فعالیتهای گروهی است که به افراد کمک میکند تا به درک عمیقتری از خود و دیگران دست یابند.
5. نتیجهگیری
کتاب “The Enneagram: Understanding Yourself and the Others in Your Life” به عنوان یک منبع ارزشمند در زمینه شناخت شخصیت و خودآگاهی شناخته میشود. هلن پالمر با استفاده از مدل انیاگرام، به خوانندگان کمک میکند تا تیپهای شخصیتی خود را شناسایی کنند و به درک بهتری از خود و دیگران دست یابند. این کتاب به افراد این امکان را میدهد که با شناخت نقاط قوت و ضعف خود، روابط مثبتتری ایجاد کنند و به رشد و توسعه فردی دست یابند.
سوال من این است که آیا تیپ شخصیتی ما در طول زمان تغییر میکند؟ مثلاً از تیپ ۱ به تیپ ۳ تبدیل شویم؟
کاوه گرامی، طبق دیدگاه پالمر و اکثر اساتید انیاگرام، تیپ اصلی شخصیت ثابت میماند، اما ‘سطح سلامت’ و نحوه بروز آن تغییر میکند. ما در طول رشد، ویژگیهای مثبت تیپهای دیگر را جذب میکنیم، اما انگیزه بنیادی (Core Motivation) ما معمولاً ثابت است.
لطفاً در مورد تیپهای ۴ و ۵ هم مطالب بیشتری بگذارید. در محیطهای استارتاپی این تیپها خیلی تعیینکننده هستند.
من تیپ ۸ هستم و همیشه در جلسات به عنوان فردی تهاجمی شناخته میشوم. آیا این کتاب به تیپهای قدرتمند هم راهکار میدهد؟
آرش عزیز، حتماً. پالمر به تیپ ۸ (چالشگر) توصیه میکند که ‘آسیبپذیری’ را به عنوان یک قدرت بشناسند، نه ضعف. در کتاب توضیح داده شده که چطور میتوانید انرژی قدرتمند خود را به جای کنترلگری، صرف حمایت از تیم و ایجاد عدالت کنید.
بسیار محتوای ارزشمندی بود. برای کار تیمی، شناخت نقاط قوت و ضعف هر تیپ که پالمر مطرح کرده، مثل یک نقشه راه عمل میکند.
سپیده جان، خوشحالیم که برایتان مفید بوده. در واقع هدف نهایی انیاگرام در محیط کار، ایجاد ‘همافزایی’ از طریق پذیرش تفاوتهاست، نه قضاوت کردن افراد بر اساس برچسبها.
آیا در این کتاب به بحث ‘بالها’ (Wings) هم اشاره شده؟ چون شنیدهام که هر تیپ تحت تاثیر تیپهای مجاورش هم قرار دارد.
بله پویا عزیز، هلن پالمر به تفصیل به تاثیر بالها و همچنین زیرتیپهای غریزی (Instinctual Subtypes) میپردازد. بالها باعث میشوند که شخصیت هر فرد منحصربهفردتر شود؛ مثلاً یک تیپ ۳ با بال ۴ بسیار متفاوت از یک تیپ ۳ با بال ۲ عمل میکند.
من با خواندن این مطلب متوجه شدم همکارم احتمالاً تیپ ۲ است. او همیشه بیش از وظایفش کار میکند و بعد گلهمند میشود که چرا کسی قدرش را نمیداند. حالا بهتر درکش میکنم.
در بیزینس کوچینگ، انیاگرام ابزاری برای تحول رهبری است. هلن پالمر به خوبی نشان میدهد که چطور تیپهای مختلف در شرایط استرس (Disintegration) واکنش نشان میدهند. مطالعه این کتاب برای هر لیدر ضروری است.
ممنون از دیدگاه حرفهای شما جناب حمید. در واقع آگاهی از نقاط حرکت در زمان استرس و امنیت، به لیدرها کمک میکند تا رفتارهای واکنشی خود را مدیریت کنند و در بحرانها تصمیمات منطقیتری بگیرند.
چطور میتوانم با مدیری که تیپ ۱ کمالگراست و مدام از جزئیات ایراد میگیرد تعامل بهتری داشته باشم؟ این مقاله ذهن من را خیلی باز کرد.
زهرا جان، بهترین راه برای تعامل با مدیر تیپ ۱، ‘دقت و مسئولیتپذیری’ است. قبل از اینکه او ایرادی بگیرد، خودتان چکلیستها را بررسی کنید و نشان دهید که به استانداردهای بالا اهمیت میدهید. وقتی او ببیند شما هم به اندازه او روی کیفیت حساس هستید، کنترلگریاش کاهش مییابد.
کتابهای ریچارد رور و دان ریسو هم در این زمینه عالی هستند، اما پالمر دیدگاههای شهودی خاصی دارد که در متون دیگر کمتر دیده میشود.
برای منی که در حوزه فروش و بازاریابی فعالیت میکنم، شناخت تیپ ۲ (مددکار) خیلی کلیدی بود. درک اینکه چطور با همدلی میتوان اعتماد مشتری را جلب کرد فوقالعاده است.
کاملاً درست است نیلوفر عزیز. البته پالمر هشدار میدهد که تیپ ۲ باید مراقب ‘غرور’ ناشی از کمک کردن باشد. در فروش حرفهای، استفاده از هوش هیجانی (EQ) که در تیپ ۲ بالاست، یک مزیت رقابتی است، به شرطی که نیازهای خود فرد نادیده گرفته نشود.
تشخیص تیپ شخصیتی برای من خیلی سخت است. گاهی شبیه تیپ ۱ هستم و گاهی تیپ ۵. آیا هلن پالمر در مورد ‘تیپهای مشابه’ یا همان Mistyping هم توضیحی داده است؟
فرهاد گرامی، این یکی از چالشهای رایج است. پالمر بر ‘مشاهدهگر درونی’ تاکید دارد. تفاوت تیپ ۱ و ۵ در مرکز انرژی آنهاست؛ تیپ ۱ در مرکز حرکتی (غریزی) است و بر اساس خشم و اصلاح عمل میکند، اما تیپ ۵ در مرکز ذهنی است و بر اساس ترس و تحلیل. پیشنهاد میکنیم به جای رفتارها، روی انگیزههای پشت آنها تمرکز کنید.
بسیار عالی بود. ای کاش در سازمانهای دولتی هم از این ابزار برای چیدمان تیمها استفاده میشد تا بهرهوری بالاتر برود.
به عنوان یک تیپ ۳، همیشه درگیر اعتیاد به کار بودهام. پالمر در این کتاب برای رهایی از این الگو و رسیدن به تعادل کار و زندگی (Work-Life Balance) چه توصیهای دارد؟
رضای عزیز، پالمر برای تیپ ۳ پیشنهاد میکند که ‘بودن’ را فدای ‘انجام دادن’ نکنند. او توصیه میکند تمرین کنید که ارزش خود را از دستاوردهایتان جدا ببینید. در کوچینگ اجرایی، ما به تیپ ۳ پیشنهاد میدهیم زمانهای بدون برنامهریزی در تقویم خود بگنجانند تا با احساسات واقعی خود ارتباط برقرار کنند.
من قبلاً تست MBTI داده بودم، اما به نظرم انیاگرام لایههای عمیقتری از شخصیت را بررسی میکند. به خصوص در بحث رشد فردی و Shadow Work که پالمر به آن اشاره کرده است.
دقیقاً همینطور است مریم جان. در حالی که MBTI بیشتر بر نحوه پردازش اطلاعات تمرکز دارد، انیاگرام به ‘چرایی’ رفتارهای ما و انگیزههای ناخودآگاه میپردازد. کتاب هلن پالمر به دلیل رویکرد روانشناختی عمیقش، یکی از بهترین منابع برای شروع این مسیر است.
ممنون از این خلاصه کاربردی. به عنوان یک مدیر پروژه، همیشه چالش درک انگیزههای متفاوت تیمم را داشتم. آیا هلن پالمر در این کتاب راهکاری برای مدیریت تعارض بین تیپ ۱ (کمالگرا) و تیپ ۳ (موفقیتطلب) در محیطهای پرفشار کاری ارائه داده است؟
علیرضا عزیز، بله پالمر به خوبی توضیح میدهد که تعارض این دو تیپ معمولاً بر سر ‘کیفیت در برابر سرعت’ است. تیپ ۱ روی جزئیات و درستی تمرکز دارد و تیپ ۳ روی نتیجه و بازدهی. پیشنهاد پالمر در بیزینس کوچینگ، تمرکز بر ‘اهداف مشترک’ و ایجاد توافق بر سر استانداردهای حداقلی است تا هر دو گروه احساس رضایت کنند.